“የአብየን ለእምየ….” ነገረ ተጋዳላይ ኢሳያስ አፈወርቂ፤ ፖለትካዊ ስላቅ

አዲስ ሪፖርተር – የተጋዳላይ ኢሳያስ አፈወርቂን ኢንተርቪው አደመጥኩት። ለእንዲህ ዓይነቱ ኢንተርቪው ምላሽ ከመስጠት ይልቅ ዝምታን መምረጥ ተመራጭ ነበር። ሆኖም ግን አሁን ባለው የመረጃ ፍሰት፣ ዝምታን መምረጥ የሐሰት ትርክቶች እንደ እውነት እንዲቆጠሩና ህዝብን እንዲያሳስቱ በር መክፈት ይሆናል። የመረጃ ምህዳሩ በፕሬዝዳንቱ የተሳሳቱ ትርክቶች ተጥለቅልቆ ይገኛል። ይህ ሁኔታ ደግሞ በዝምታ ሊታለፍ የማይገባውና የነገሮችን ትክክለኛ መልክ ማስያዝ ያስፈልጋል።

ይህንን ትርክት በስፋት እንዲሰራጭ የሚያደርጉት አካላት ለተለያዩ ዓላማዎች የሚንቀሳቀሱ ናቸው። አንዳንዶች በማህበራዊ ሚዲያ ርካሽ ትኩረት ለማግኘት ሲሉ የንግግሩን ይዘት ያጋንኑታል። ሌሎች ደግሞ የባንድነት ተግባራቸው ስለሆነ “ የራሳቸውን የግል ጥቅም ወይም “ፍርፋሪ” ፍለጋ ትርክቱ እንዲናኝ ያደርጉታል። ከእነዚህም በተጨማሪ፣ የጉዳዩን ጥልቅ ፋይዳ ሳይረዱ በየዋህነትና ባለማወቅ ስህተቱን የሚያስተጋቡ ጥቂቶች አይደሉም። እነዚህ የተለያዩ ፍላጎቶች ተዳምረው እውነታውን በመሸፈን የሐሰት ፕሮፓጋንዳው እንዲገዝፍ አድርገውታል።

ከሁሉ በላይ የሚያሳስበው ግን፣ ይህ በውሸትና በግነት የታጨቀ ትርክት በቀጥታ የሀገራችን ብሄራዊ ጥቅም ላይ የደቀነው ስጋት ነው። የሀገር ሉዓላዊነትን፣ የህዝቦችን አብሮነትና ቀጣይነት ያለውን ሰላም ሊያናጉ የሚችሉ መልዕክቶች በዝምታ ሲታዩ፣ እንደ ትክክለኛ የታሪክና የፖለቲካ እውነት የመወሰድ እድላቸው ሰፊ ነው። ይህንን አደገኛ አካሄድ ለመመከትና ትክክለኛውን መረጃ ለህዝብ ለማድረስ የሚደረገው ጥረት አናሳ መሆኑ ደግሞ ስጋቱን ይበልጥ ያከፋዋል። በዚህ ረገድ ሚዲያ ሞኒተር አድርገው ሕዝብን ከተሳሳተ መረጃ ለመጠበቅ የተቋቋመው ኮሙኒኬሽን በስሎ ማየት እንዳልቻለ ጠቆም አድርጌ ማለፍ እወዳለሁ።

ስለሆነም፣ ይህንን የሐሰት ትርክት መጋፈጥ የጥቂቶች ድርሻ ሳይሆን የሁላችንም የዜግነት ግዴታ ሆኗል። ነውም። እውነታውን ከሐሰት በመለየት፣ ለሀገራዊ ጥቅማችን ስንል በጉዳዩ ላይ ግልጽና መረጃን መሰረት ያደረጉ ነጥቦችን መሰንዘር አስፈላጊ ነው። ይህ ጥረት ህዝብን ከውዥንብር ከመታደጉም ባለፈ፣ ለወደፊቱ የተረጋጋና እውነትን መሰረት ያደረገ የፖለቲካ ምህዳር ለመፍጠር ወሳኝ ሚና ይጫወታል።

የአብየን ለእምየ….

ኢሳያስ ሰውየው እጅግ ከመጃጀቱ የተነሳ እንኳን ነባራዊ ሁኔታ በቅጡ ተረድቶ ለመተንተን ይቅርና “የጋዜጠኞቹን” ጥያቄ ሰምቶ መረዳቱንም ያጠራጥራል። የራሱን የሃገር ውስጥ ችግር ወደ ጎን አድርጎ  የኢትዮጵያን ውስጣዊ ችግሮች እንደ መከላከያ ጋሻ በመጠቀም የራሳቸውን መንግስት ውድቀት ለመሸፈን እንደወትሮው ሁሉ ከሁለት ሰአት ከሩብ ባላይ ዘላብዷል።

ኢሳያስ ተስፋ በመቁረጥ ስሜት የኢትዮጵያን መንግስት “ሰነፍ፣ ነዳይ፣ ፈሪ እና ስስታም” ሲሉ የገለጹበት መንገድ የፓለቲካ ሳታየር ወይም ምፀት ፈገግ ያሰኛል። ይህን የመከላከል ስልት የስነ ልቦና ባለሙያዎች “Projection” ይሉታል፣ የ|አብዮን ለእምየ” የሚሉት አይነት ነው። የራስን ማንነትና ድክመት በሌላው ላይ የማላከክ ህፀፅ ነው። ከአንድ ሺህ ኪሎ ሜትር በላይ የባህር ጠረፍ ይዞ፣ የህዝቡን መሰረታዊ የምግብ ፍላጎት እንኳን ማሟላት ያልቻለ አስተዳደር ሌላውን “ሰነፍ” ሊል አይችልም። አፈርና ጭቃ እያቦካ ዓለም ፈልጎም ተገዶም ያደነቀውን ግሪን ሌጋሲ ያሳካን እጅ ጭራሮና በለስ እየለቀሙ ማንጓጠጥ አይሆንም።  

የኤርትራ ዜጎች ዛሬም ድረስ መሰረታዊ ፍጆታዎችን ለማግኘት በኢትዮጵያ በኩል በሚገቡ ምርቶች ላይ ጥገኛ ናቸው። በዘንቢላቸውም በብታቸውም ይዘው የሚዞሩት፣ ከርሳቸውን የሚሞሉት፣ ውለው የሚያድሩት ኢሳያስ ሰነፍ ባሉት መሪ የስንዴ አብዮት፣ ስስታም ባሉት ሕዝብ  እጅ የተመረተ ነው። የገዛ ዜጎቹን በወር እስከ 20 ሺህ በሚደርስ ቁጥር ወደ ሚጠላው ሀገር (ኢትዮጵያ) እንዲሰደዱ የሚያደርግ መሪ፣ የራሱን “ስንፍና” እና “ድህነት” እንደ እከከ ሌላ ላይ ለማጋባት መንከላወሱ ትልቅ የፓለቲካ ስላቅ ነው።

ኢሳያስ በቃለ-ምልልሱ የኢትዮጵያን የባህር በር ጥያቄን የአንድ ፓርቲ ወይም የጠቅላይ ሚኒስትሩ የግል ፍላጎት ብቻ አድርጎ ለማቅረብ ሞክሯል። ይህ “Straw Man Fallacy” ይባላል፤ ይህም ማለት የአንድን ትልቅና ውስብስብ ብሄራዊ ጥያቄ ይዘት በማሳነስና በማዛባት በቀላሉ ለማጥቃት እንዲመች አድርጎ ማቅረብ ነው። የኢትዮጵያ የባህር በር ጥያቄ ከ130 ሚሊዮን ህዝብ ህልውና፣ ከታሪክና ከኢኮኖሚ ፍትሃዊነት ጋር የተያያዘ ብሄራዊ አጀንዳ እንጂ የአንድ ግለሰብ ፍላጎት አይደለም። ኢሳያስ ይህንን ጥያቄ ከብልፅግና ፓርቲ ጋር ብቻ በማያያዝ የኢትዮጵያን ህዝብና መንግስት ለመነጠል መሞከሩ፣ የጥያቄውን ህጋዊነትና ታሪካዊነት ወደ ጎን የመተው የተለመደ ስልቱ ነው። ትውልድን እንደ እሱ የተቸከለ አድርጎ ከመውሰድ የተቀዳ ድንቁርናው ነው። ከዚያ በላይ ግን ራሳቸውን በተቃዋሚነት፣ በነጻ አውጪነትና በሚዲያ ባለሙያነት የመደቡ የኢትዮጵያን የባህር በር ጥያቄ ወደ ግለሰብና ፓርቲ እያተጋጉ ሲያታጥሉ የከረሙት በአንተ በተሰጠ መመሪያ መሆኑን አሳብቀህባቸዋልና እዚህ ላይ ውለታ ቋጥረሃል።

ይህ ነጥብ የአንድን ሀገር የመንግስትነት ሚና እና የታጣቂ ኃይሎችን ፍላጎት የሚያጋጭ ሰፊ ፖለቲካዊ አንድምታ ያለው ጉዳይ ነው። የቀረበውን ሃሳብ መሰረት በማድረግ፣ የመንግስትን እርምጃ ምክንያታዊነት እና በፕሬዝዳንት ኢሳያስ ንግግር ዙሪያ ያለውን ተጽዕኖ በሚከተለው መልኩ በሰፊው ማብራራት ይቻላል፦

በደህንነቱ ዓለም “”መስማት የሚፈልጉትን ንገራቸው” የሚል የማታለያና ጥቅም የማስከበሪያ ስልት አለ፣ ኢሳያስ በዚህ መንገድ ለማትረፍ ሊጋጋጥ ሞክሯል። የኢትዮጵያ መንግስት ፋኖን ትጥቅ ለማስፈታት የሚያደርገውን ጥረት እንደ “ወረራ” ወይም “ጦርነት መክፈት” አድርጎ በማቅረብ በአማራ ክልል ለሚንቀሳቀሱ የፋኖ ታጣቂዎች የትጥቅ ትግል ትክክለኛነት እንደማረጋገጫ (Validation) መስጠቱ ነው። የአገር ውስጥ ሚዲያዎችም ይህንን ንግግር ያለምንም ማጣሪያ ማስተጋባታቸው፣ ህዝቡ የመንግስትን የህግ ማስከበር እርምጃ እንደ ጥቃት እንዲመለከተውና የተሳሳተ ግንዛቤ እንዲይዝ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ያደርጋል።

ሆኖም ግን፣ የመንግስት ዋነኛ ግዴታና ኃላፊነት የአንድን ሀገር ሰላምና ደህንነት ማረጋገጥ፣ ህግና ስርዓትን ማስከበር ነው። በማንኛውም ሉዓላዊት ሀገር ውስጥ የሃይል አጠቃቀም ሞኖፖል (Monopoly of Violence) የመንግስት ብቻ ሊሆን ይገባል። መንግስት ትጥቅ የማስፈታት ስራ ውስጥ የገባው፣ በሀገሪቱ ውስጥ የተዝረከረኩ የጦር መሳሪያዎችን በመቆጣጠር ዜጎች በነጻነትና በሰላም የሚንቀሳቀሱባትን ሀገር ለመፍጠር ነው። ይህ እርምጃ ሀገራዊ መረጋጋትን ለማምጣትና በየቦታው የሚፈጠሩ ግጭቶችን በዘላቂነት ለመፍታት የሚወሰድ ዝቅተኛው የመንግስትነት ግዳታ እንጂ፣ በአንድ ወገን ላይ የታወጀ ጦርነት ተደርጎ ሊወሰድ አይገባም።

በመሆኑም፣ ፕሬዝዳንት ኢሳያስ የኢትዮጵያን የውስጥ የደህንነት ስራ እንደ ወረራ መፈረጃቸው፣ የሉዓላዊት ሀገርን ውስጣዊ አሰራር ካለመረዳት ሳይሆን ሆን ብሎ ቀውሱን ለማባባስ ካለ ፍላጎት የመነጨ ነው። መንግስት ህግ ለማስከበር የሚያደርገውን ጥረት ከጦርነት ጋር ማመሳሰል፣ የታጣቂዎችን መንገድ ትክክለኛ ለማስመስል የሚደረግ የፖለቲካ ቁማር ነው። ይህ ደግሞ በሀገሪቱ ብሄራዊ ጥቅም ላይ ከፍተኛ አደጋ የሚጋርጥ በመሆኑ፣ ጉዳዩን ከመንግስትነት ኃላፊነት እና ከህግ የበላይነት አንጻር መተንተንና ለህዝቡ እውነታውን ማስረዳት ተገቢ ይሆናል።

መክሸፍ እንደ ኤርትራ

ኢሳያስ  ኢትዮጵያ ታላቁን የቢሾፍቱ አየር ማረፊያ በ12 ቢሊዮን ዶላር የግንባታ ወጪ ለመገንባት የመሰረተ ድንጋይ ባስቀመጠችበት ማግስት ኢትዮጵያን “ነዳይ” (ድሃ) ሲሉ መግለጻቸው ፈገግ ያሰኛል። ኢትዮጵያን ካላት መጠነ-ሰፊ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴና የግንባታ ጉዞ አንጻር ሲታይ ይህ ንግግር ከቅናትና ቁጭት የመነጨ እንደሆነ መረዳት አይከብድም። ይልቁንም ኤርትራ ላለፉት ሁለት አስርት ዓመታት በሳቸው የተሳሳተ የዲፕሎማሲ ፖሊሲ ምክንያት ከዓለም ተገልላ የቆየች፣ በኢኮኖሚ ማዕቀብ የዛለችና ለዜጎቿ የኢኮኖሚ ተስፋ መሆን ያቃታት ሀገር ሆናለች። ከዚህ “የሞት አልጋ” (Deathbed) አውጥቶ ነፍስ ሊዘራላቸው የነበረውን የኢትዮጵያ መንግስት ዛሬ መልሰው ለመርገም መሞከራቸው፣ በፖለቲካው አለም “ውለታ ቢስነት” ብቻ ሳይሆን፣ ስልጣናቸውን ለማራዘም ሲሉ ቀጠናውን ወደ ምስቅልቅል የመክተት አደገኛ ስትራቴጂ ነው።

አንድ ልጨምር በአንድ የሶማሌ ክልል ብቻ 10 ቢሊዮን ዶላር ወይም የኤርትራን የስድስት ዐመት በጀት በመደብ ማዳበሪያ ፋብሪካ፣ የተፈጥሮ ጋዝ ግንባታ የሚያከናውንን አገር አንተ ልትጠራበት በሚገባህ ስም መጥራት መጃጃት ብቻ ሳይሆን፣ ውስጥህ አድጎ የቀነጨረው የበታችነት ስሜት ግፊት እንደሆነ ለኢትዮጵያዊያን ሚስጢር አይደለም።

አንተ ከምታኖረው በላይ ዜጎችህን አቅፋና ደግፋ ሆዳቸውን እየሞላች በሰላም ያለ ስጋት የምታኖር አገር መሪም ሆነ ፖለቲቲከኞች ወይም አገር “ነዳይ” ማለት ከእባብ እርግብ እንደመጠበቅ መሆኑን ድሮ የወርቅ ጥርሳቸውን እያወለክ ያባረካቸው ወገኖች ተርከውታልና አይገርምም። ነገሩ “ሆድ ካገር ይሰፋል” ሆኖ እንጂ በአንተ ልክ መናገር ቢፈለግ “ነዳይነት በየፈርጁ” ብለን ከአስመራ አተላ መሸጫ “ዱቃ” ሰፈር እስከ አውሮፕና አሜሪካ፣ ሱዳንና እኛው አገር ያለውን የ”ነዳይ” ታሪክህን እንዘከዝክልሃለን።

በአጠቃላይ የፕሬዝዳንት ኢሳያስ ንግግር በኢትዮጵያ ላይ ያለውን ስር የሰደደ ጥላቻ እና የቀጠናውን የበላይነት የመቆጣጠር ህልም (Hegemonic ambition) የሚያሳይ ነው። የኢትዮጵያን የውስጥ ተቃዋሚዎች (ፋኖ፣ ትህነግ፣ OLA) በአንድነት አቅፎ በመያዝ ለግብጽ በመገዛት በውክልና ጦርነት ኢትዮጵያን የማዳከም ፖሊሲው፣ ለኤርትራ ህዝብም ሆነ ለቀጠናው ሰላም የሚያመጣው አንዳችም ትርፍ የለም። ንግግሩ ከእውነታ ይልቅ በትንሽነት ስሜትና በሌላው ውድቀት ላይ ስልጣንን ለማራዘም በሚደረግ ሴራ የተሞላ የክሽፈቱ ማሳያ ነው። እሱ በተፋ ቁጥር ሳያሰሉ ትፋቱን እየተቀበሉ የሚያስራጩትም ማጣጣሚያቸው መስራት፣ ስለስሜይ ህዋሳቸው ጤናማነት ከማሰብ ውጪ የሚባል ነገር አይኖርም።

አንዳንድ ነጥቦች ስለ ስነ ልቦና ጦርነት…

አንዳንድ ከኤርትራ ድርጎ የሚሰፈርላቸው ሚዲያዎች እና የፓለቲካ ሰዎች ፕሬዝዳንት ኢሳያስን ሆን ብለው እንደ ብቸኛ የፖለቲካ ጠቢብና የቀጠናው መሪ አድርገው ሲስሉት አስተውለናል፣ ይህ ስልት በፕሮፓጋንዳ ሳይንስ “Aura of Invincibility” ይባላል። ጠላትን ካለበት አቅም በላይ አግዝፎ ማሳየት፣ ህዝቡ በገዛ ሀገሩ ተቋማትና ጥንካሬ ላይ እምነት እንዲያጣ ያደርገዋል። ይህ ደግሞ ህዝባዊ የመቋቋም አቅምን (National Resilience) በማዳከም፣ ሀገር ለውጭ ወረራና ለውስጥ ብጥብጥ ተጋላጭ እንድትሆን በር ይከፍታል። የገዛ ሀገርን ድክመት እያጋነኑ የባዕድ መሪን እንደ “አዳኝ” መሳል፣ የፖለቲካ ተቃውሞ ሳይሆን የብሄራዊ ጥቅም ክህደት ወይም የባንዳነት ተግባር ነው።

የተጋነኑ የውጭ ፕሮፓጋንዳዎችን ለመመከት የመጀመሪያው ስራ “Media Literacy” ወይም የመረጃ ንቃተ-ህሊናን ማሳደግ ነው። ህዝቡ የሚቀርቡለትን መረጃዎች ምንጭ፣ አላማና ውጤት መጠራጠር መጀመር አለበት። በተለይ “ጠላት ጠንካራ ነው፣ እኛ ግን ደካማ ነን” የሚሉ ትርክቶች ሲደጋገሙ፣ በጀርባው የጠላት የደህንነት መዋቅር ሊኖር እንደሚችል መገመት ያስፈልጋል። ፀረ-ፕሮፓጋንዳ (Counter-Propaganda) መስራት ማለት ደግሞ የጠላትን ውሸት ማጋለጥ ብቻ ሳይሆን፣ የራስን እውነትና ጥንካሬ በተደራጀ መልኩ ለህዝብ ማቅረብ ነው። ይህም የሀገርን ታሪካዊ ድሎች፣ የኢኮኖሚ አቅሞችና የመከላከያ ሰራዊትን ብቃት በተጨባጭ መረጃዎች በማሳየት የህዝቡን ኩራት መመለስን ይጠይቃል።

በማንኛውም ሉዓላዊ ሀገር ውስጥ፣ ከባዕድ ሀገር የደህንነት ተቋማት ጋር በመመሳጠር የሀገርን የውስጥ አንድነት የሚያናጉና የጠላትን አጀንዳ የሚያስፈጽሙ አካላት በህግ መጠየቅ አለባቸው። ይህ የሀሳብ ነፃነት ሳይሆን፣ ሀገርን የማፍረስ ሴራ ነው። አክቲቪስቶች በውጭ ሀገር ሆነው ወይም በሀገር ውስጥ ሆነው ለሻዕቢያ ፕሮፓጋንዳ ማሽን ተላላኪ መሆናቸው ሲረጋገጥ፣ በሀገር ክህደት ወንጀል ሊጠየቁ የሚችሉበት አሰራር ሊኖር ይገባል። ለጥቅማጥቅም ሲሉ የሀገርን ብሄራዊ ምስጢር አሳልፈው የሚሰጡና የጠላትን ስነ-ልቦናዊ የበላይነት የሚሰብኩ አካላት፣ ከታሪካዊው “ባንዳ” ተለይተው አይታዩም።

ዜጎች በፖለቲካዊ ልዩነትና በሀገር ህልውና መካከል ያለውን ልዩነት በግልጽ ማወቅ አለባቸው። መንግስትን መቃወም መብት ቢሆንም፣ ሀገርን ለጠላት አሳልፎ መስጠት ግን ውርደት መሆኑን በሰፊው ማስተማር ያስፈልጋል። ጠንካራ ብሄራዊ ስነ-ልቦና ያለው ህዝብ የውጭ ፕሮፓጋንዳዎችን “ እኛም አውቀናል ጉድጓድ ምሰናል” ብሎ ይመክተዋል እንጂ፣ የውጭ መሪዎች በሳቁ ቁጥር አብሮ አይሳለቅም። በተፉ ቁጥር ትፋታቸውን አይጠርግላቸውም!!

የፕሪቶሪያው የሰላም አማራጭ ስምምነት ሲፈረመ “ለምን ጦርነቱ ቆመ” ብሎ በ”ትኮፊልና” ንዴት የትግራይን ሕዝብ ከምድር ካላጠፋሁ ብሎ እምቧ ከረዩ ሲል ለነበረ አምባገነን፣ ይህንኑ ሃቅ የደሙት፣ የቆሰሉት፣ ማህጸናቸው ውስጥ “ከኤርትራ ለትግራይ እናቶች የተላከ ደብዳቤ” በሚል ቁሳቁስ ሲጨመርባቸው የነበሩ እናቶችና እህቶች ቁስላቸው ሳይደርቅ፣ በጅምላ የተጨፈጨፉት ደማቸው ቀለሙ ሳይቀየር፣ በየስፍራው ታፍነው በየርቻው ዋሻ ውስጥ እንኳን ምግብ ብርሃን ብርቅ ሆኖባቸው የሚጮሁ ወዘተ የዚሁ ሁሉ ጉድ ባለቤት “ትግራይ ላይ ጦርነት ታወጀ” ሲል አብረው የሚደንሱና የትግራይ ሕዝብ ላይ የሚትተፉ የሚዲያ አውታሮች ልታፍሩ ይገባል። ይህ ድመት ይመስል አጠገቡ ያሉትን ሳይቀሩ የሚበላ አውሬ የምታመልኩና አገራችሁ ላይ ተከፍሏችሁ የምታናፉ ባንዶች ወደ ቀልባችሁ ተመለሱ። ነገረ ተጋዳላይ ኢሳያስ አፈወርቂ ሚስጥር አይደለምና ተለዩ!!

ፌስቡክ፡ https://web.facebook.com/addisreporternews/
ዌብሳይት፡ https://addisreporter.com/
ኢሜል፡ info@addisreporter.com
ቴሌግራም፡ https://t.me/addisreporter2
X፡ https://x.com/addisreporter
ስልክ ቁጥር፡ +251981866434 / +251116393393