አሜሪካ በኤርትራ፣ ሶማሌና ሱዳን ላይ የተጣለችው የቪዛ ገደብ፤ በኖርዌይ የኤርትራዊያን ፈቃድ ተነጠቁ

“ኢልሃንኮ ቆሻሻ ናት፣ አዎ ቆሻሻ ናት! ጓደኞቿም ቆሻሻ ናቸው…አገራችን ላይ ላያቸው አልፈልግም፤ አንፈልጋቸውም! …ካለምክንያት እንዳይመስላችሁ አገራቸው ዋጋ ቢስ የሆነው፤ በዚህ ባህሪያቸው ነው። …ቆሻሻውን ከአገራችን ላይ ማፅዳት አለብን። አገራችን ለውጥ ላይ ናት! ወሳኝ ጊዜ ላይ ነን። …ጠራርጎ ማባረርና ነገሩን ማስተካከል ነው በቃ!”

አዲስ ሪፖርተር ዋሽንግተን ዲሲ – በፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር በምስራቅ አፍሪካ በሚገኙት በኤርትራ፣ በሱዳንና በሶማሊያ ላይ የወሰዱት ሰሞነኛ ጠንካራ የኢሚግሬሽን ገደብ፣ በይፋ በብሔራዊ ደህንነት ስጋት ምክንያት ቢባልም፣ ይህ ፖሊሲ ከሚኒሶታ የኮንግረስ አባል ከሆነችው ሶማሌያዊት ተወላጅ ኢልሃን ኦማር ጋር በገባው ከፍተኛ የፖለቲካ ውዝግብ ውስጥ ወሳኝ መሳሪያ ሆኖ ቆይቷል። ኖርዌይ ከሃያ በላይ የኤርትራዊያንን የመኖሪያ ፈቃድ መንጠቋ ይፋ ሆኗል።

ይህ ሰፊ የፖሊሲ ለውጥ፣ ቀደም ሲል በነበሩት ገደቦች ላይ የተመሰረተ ቢሆንም፣ ከሦስቱ የምስራቅ አፍሪካ አገሮች የመጡ ዜጎችን የኢሚግሬሽን አገልግሎት ላልተወሰነ ጊዜ እንዲታገድ በማዘዙ የጉዳዩን ፖለቲካዊ እና ሰብአዊ ክብደት ከፍ ያደርገዋል።

ይህ አዲሱ የእገዳ መስፋፋት በይፋዊ መልኩ የቀረበው “የብሔራዊ ደህንነትን ለማስጠበቅ በሚል መሪ ቃል ነው” ፕሬዝዳንት ትራምፕ የወሰዱት ሰሞነኛው እርምጃ በአሜሪካ ውስጥ በተፈጠረ የደህንነት ስጋት፣ ለምሳሌ በቅርብ ጊዜ በዋሽንግተን ዲሲ በብሔራዊ ጥበቃ አባላት ላይ የተፈጸመውን ጥቃት ጋር በቀጥታ የተያያዘ ነው ተብሏል።

የአሜሪካ የኢሚግሬሽን እና ዜግነት አገልግሎት (USCIS) ይህንን እርምጃ እንዲወስድ የተገደደበት ዋና ምክንያት፣ ከእነዚህ አገሮች የሚመጡ ሰዎችን በአሜሪካ የደህንነት መስፈርት መሰረት ለማጣራት የሚያስችል ጠንካራ የመረጃ ልውውጥ ሥርዓት አለመኖሩ ነው። በተለይም ከሶማሊያ የሚመጡ የሽብርተኝነት ስጋቶች መኖራቸው እንደተጨማሪ ምክንያት ተጠቅሷል።

በዚህም ምክንያት ገደቦቹ አዲስ እና አስገዳጅ የሆኑ ውጤቶችን አስከትለዋል። የቪዛ እና የዜግነት ማመልከቻዎች መታገድ (The Indefinite Hold) ዋነኛው ሲሆን፣ ከሦስቱ የምስራቅ አፍሪካ አገሮች የመጡ ግለሰቦች ቀደም ሲል በገቡት የኢሚግሬሽን ማመልከቻዎች (እንደ ግሪን ካርድ (LPR) እና ዜግነት (Naturalization) ማመልከቻዎች) ላይ የመጨረሻ ውሳኔ መስጠት ሙሉ በሙሉ ታግዷል።

ይህም ዜግነት ለማግኘት የመጨረሻ ደረጃ ላይ የደረሱ ወይም የቤተሰብ ጥያቄያቸው በሂደት ላይ ያሉ ሰዎች ማመልከቻቸው ላልተወሰነ ጊዜ እንዲታገድ አድርጓል። በተጨማሪም፣ የኢሚግሬሽን እና ዜግነት አገልግሎት ተቋም በብሔራዊ ደህንነት ግምገማ ምክንያት ሁሉንም የጥገኝነት ጥያቄዎች (Asylum Applications) ላልተወሰነ ጊዜ እንዲቆሙ መመሪያ አስተላልፏል፤ ይህም ከሱዳን፣ ሶማሊያ እና ኤርትራ ለሚመጡት ጥገኝነት ጠያቂዎች ቀጥተኛ እንቅፋት ነው።

የድጋሚ ማጣራት (Re-Vetting) መስፋፋት ደግሞ የጉዞ እገዳ ከተጣለባቸው 19 አገሮች የመጡ እና ቀደም ሲል በሕጋዊ መንገድ ገብተው የነበሩ (ግሪን ካርድ ያላቸውን ጨምሮ) ግለሰቦች ላይ ተጨማሪ የማጣራት ምርመራ እንዲደረግባቸው ያዛል።

የኢሚግሬሽን ገደቦችን ለማስፋፋት የተወሰደው ይህ እርምጃ በፖለቲካዊ መልኩ ደግሞ ትራምፕ ከሶማሌያዊቷ የኮንግረስ አባል ከሆነችው ኢልሃን ኦማር ጋር ትልቅ ዱላ ቀረሽ ውዝግብ ውስጥ ገብተዋል። ፕሬዝዳንት ትራምፕ በቅርቡ በሰጡት አወዛጋቢ ንግግር፣ ኦማርን እና አገርዋን ሶማሌን በቀጥታ በመጥራት፣ “ኢልሃንኮ ቆሻሻ ናት፣ አዎ ቆሻሻ ናት! ጓደኞቿም ቆሻሻ ናቸው…አገራችን ላይ ላያቸው አልፈልግም፤ አንፈልጋቸውም! …ካለምክንያት እንዳይመስላችሁ አገራቸው ዋጋ ቢስ የሆነው፤ በዚህ ባህሪያቸው ነው። …ቆሻሻውን ከአገራችን ላይ ማፅዳት አለብን። አገራችን ለውጥ ላይ ናት! ወሳኝ ጊዜ ላይ ነን። …ጠራርጎ ማባረርና ነገሩን ማስተካከል ነው በቃ!” በማለት ተናግረዋል።

ይህ ንግግር የጉዞ ገደቦችን አስፈላጊነት ለማጠናከር ብቻ ሳይሆን፣ ኦማር የምትወክለውን የሚኒሶታ ግዛት ከብሔራዊ ደህንነት ስጋት ጋር በማያያዝ የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት የሚጠቀሙበት ዘዴ እንደሆነ ተገልጿለወ። በሌላ በኩል፣ ኢልሃን ኦማር እና የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች ገደቦቹ “በሙስሊሞች ላይ ያነጣጠረ” እና “ዘረኛ” ናቸው በማለት እየተቹ ይገኛል።

በማጠቃለያም፣ በኤርትራ፣ በሱዳንና በሶማሊያ ላይ የሰሞኑ የኢሚግሬሽን እገዳዎች መስፋፋት የአሜሪካን የብሔራዊ ደህንነት ስጋቶች ለመቅረፍ የታለመ እርምጃ ቢሆንም፣ በተመሳሳይ ጊዜ በሀገሪቱ ውስጥ ያለው የፖለቲካ ውጥረት እና ውዝግብ አካል እንደሆነ ተንታኞች ይገልፃሉ። ይህ ሁኔታ፣ የኢሚግሬሽን ፖሊሲ በብሔራዊ ደህንነት እና በፖለቲካዊ ትግል መካከል ያለውን ጥብቅ ግንኙነት የሚያሳይ ሲሆን፣ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ሕጋዊ የኢሚግሬሽን ሂደት ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ማሳደሩ አይቀሬ ነው።

በሌላ ተመሳሳይ ዜና ኖርዌይ አምባገነኑን የኤርትራ መሪ ኢሳያስ አፉወርቂን ይረዳሉ በሚል ኮሚቴ አቋቁማ ባካሄደቸው ምርመራ ከሃያ በላይ ኤርትራዊያን የመኖሪያ ፈቃዳቸው መነጠቁ ተሰምቷል። በምርመራ ላይ ያሉ እንዳሉም ይፋ ሆኗል። ዜናውን ይፋ ያደረጉ የአገሪቱ መገናኛዎች እንዳሉት መኖሪያ ፈቃዳቸውን የተነጠቁ ከጃንዋሪ በሁዋላ አቤት ማለት ይችላሉ። በኖርዌይ፣ በጀርመን፣ በስዊዲን፣ በሆላንድ፣ በስራኤልና በለኤሎች አገራት በየዓመቱ “ነጻነት” በሚሉት ቀን የኢሳያስ ደጋፊዎችና ተቃዋሚዎች ጎራ ለይተው በሚያነሱት ጸብ የተነሳ ነብረት መውደሙ፣ ህይወት ማለፉ፣ በርካቶች ታስረው ማሳለፋቸው ወዘተ በየአገሩ ሚዲያዎች በስፋት መዘገቡ አይዘነጋም። ከዚህ ክስተት መደጋገም በሁዋላ የፖሊሲ ለውጥ ያደረጉ አገራት መኖራቸውም በተደጋጋሚ ሲሰማ ነበር።

በኢትዮጵያ እስከ አንድ ሚሊዮን የሚጠጉ ኤርትራዊያን የሚኖሩ ሲሆን አብዛኞቹ ከህግ ውጭ ከስደተኞች ካምፕ በመውጣት በህገወጥ ያለ ኤምግሬሽን ፈቃድ መኖራቸውን አስመልክቶ ቁጥጥር እየተደረገና ወደ ህጋዊ እንዲመለሱ መደረጉ መገለጹ አይዘነጋም። የኢምግሬሽንና ደህንነት በዚሁ ቁጥጥር ወደ ህጋዊ መስመር ያስገባቸው በርካታ ቢኖሩም አሁን ድረስ በህገወጥ ያለ ህጋዊ ውልና ሰነድ ቤት በጋራ እየተከፍራዩ የሚኖሩ፣ ወይም አንድ ህጋዊ ፈቃድ ያለው ሰው ቤት ተከራይቶ በብዛት አብረው የሚኖሩ ህጋዊ ያልሆኑ እንደሚኖሩ በርካቶች ጥቆማ ቢያደርጉም ፖሊስ አካባቢ የሚፈለገው ምላሽ እንደማይሰታቸው ለአዲስ ሪፖርተር አስታውቀዋል።

ነዋሪዎቹ እንደሚሉት ወንድሞቻቸውና እህቶቻቸው የሆኑ ኤርትራዊያኑ በኢትዮጵያ በተለይም በአዲስ አበባ መኖራቸውን በመቃወም ሳይሆን፣ ከህገወጥነት ጋር በተያያዘ በየመንደሩ የሚታዩና የሚሰሙ ወንጀሎችን ከመቆጣጠር አንጻር ህጋዊ መስመር መያዝ አግባብ በመሆኑ ብቻ ለፖሊስና ለአዲስ አበባ አስተዳደር ጥቆማ መስተታቸውን አመልክተዋል።

ፌስቡክ፡ https://web.facebook.com/addisreporternews/
ዌብሳይት፡ https://addisreporter.com/
ኢሜል፡ info@addisreporter.com
ቴሌግራም፡ https://t.me/addisreporter11
X፡ https://x.com/addisreporter
ስልክ ቁጥር፡ +251981866434 / +251116393393