አዲስ ሪፖርተር – ባለፈው ማክሰኞ በኢየሩሳሌም የተካሄደው የህንድ እና የእስራኤል ስትራቴጅክ ስምምነት፣ በሁለቱ ሀገራት መካከል ብቻ የሚገደብ ሳይሆን ለአፍሪካ ቀንድ በተለይም ለኢትዮጵያ አዲስ ስትራቴጂካዊ ትብብር በር የሚከፍት ነው።
የህንዱ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዶ/ር ኤስ ጃይሻንካር እና የእስራኤሉ አቻቸው ጌዲዮን ሳዓር እ.ኤ.አ ለ2026 ያቀዱት የትብብር ፍሬምወርክ፣ ኢትዮጵያ ቀደም ሲል ከሁለቱም ሀገራት ጋር የመሰረተችውን ስትራቴጂካዊ አጋርነት ወደ አዲስ የሶስትዮሽ ትብብር የሚያሸጋግር መሆኑ ታምኖበታል።
ህንድ እና እስራኤል በ2026 በዲፕሎማሲ፣ በደህንነት፣ በኢኮኖሚ፣ በሳይበር እና በግብርና ዘርፎች ይበልጥ ለመቀራረብ ተስማምተዋል። ዶ/ር ጃይሻንካር ህንድ የጋዛን የሰላም ዕቅድ እንደምትደግፍና ሽብርተኝነትን በመከላከል ረገድ ከእስራኤል ጋር ዜሮ መቻቻል የተከተለ አቋም እንዳላቸው ገልጸዋል። ይህ ስምምነት መፃኢው ጊዜ የህንድ ነው በሚል እምነት ላይ የተመሰረተ ነው።
ኢትዮጵያ ከህንድ ጋር ያላት ግንኙነት የታሪክና የንግድ መሰረት ያለው ሲሆን፣ ከእስራኤል ጋር ያላት ግንኙነት ደግሞ በቴክኖሎጂ እና በደህንነት ላይ ያተኮረ ነው። አሁን ላይ የሚታየው ዓለም አቀፋዊ አዝማሚያ ግን ኢትዮጵያን የነዚህ ሁለት ኃያላን አጋር በማድረግ በቀጠናው የሶስትዮሽ ትስስር እንዲፈጠር እያደረገ ነው።
ኢትዮጵያ በግብርና ዘርፍ የእስራኤልን የጥቃቅን መስኖ ቴክኖሎጂ እና የህንድን ግዙፍ የኢንዱስትሪ ልምድ በማቀናጀት የምግብ ዋስትናዋን ለማረጋገጥ ትልቅ ዕድል አግኝታለች። ይህ የሶስትዮሽ ትብብር ኢትዮጵያ በዲጂታል ኢኮኖሚ እና በሳይበር ደህንነት ረገድ ያላትን አቅም በማሳደግ፣ አፍሪካዊ የቴክኖሎጂ ማዕከል እንድትሆን ያግዛታል።
በተጨማሪም ፣የህንድ ወደ ቀይ ባህርና ህንድ ውቅያኖስ ያላት ፍላጎት መጨመር እና የእስራኤል በቀጠናው ወዳጅ የመፈለግ ስትራቴጂ፣ ኢትዮጵያን ወሳኝ ድልድይ አድርጓታል። ኢትዮጵያ የዚህ ትብብር አካል መሆኗ በዓለም አቀፍ መድረክ ያላትን ተሰሚነት ከፍ ያደርገዋል።
ኢትዮጵያ ከነዚህ ኃያላን ሀገራት ጋር ስትራቴጂካዊ ወዳጅነቷን በምታጠናክርበት እና የባህር በር ጥያቄዋን በዲፕሎማሲያዊ መንገድ በገፋችበት በዚህ ወቅት፣ አስመራ ከፍተኛ የሆነ የዲፕሎማሲያዊ ጩኸት እና ውጥረት ውስጥ ገብታ ትገኛለች።
ለዚህም ዋና ዋና ምክንያቶች የሚከተሉት ውስጥ ኢትዮጵያ ከሶማሊላንድ ጋር ያደረገችው የመግባቢያ ስምምነት እና አሁን ደግሞ ከእስራኤልና ህንድ ጋር የምታደርገው የደህንነት ትብብር፣ ኤርትራ በቀጠናው የነበራትን ስትራቴጂካዊ ብቸኛ ተዋናይነት ይሸረሽረዋል።
ኢትዮጵያ በራሷ በር መጠቀም ከጀመረች ኤርትራ ያላት የፖለቲካ ካርድ ዋጋ ያጣል።
የእስራኤል እና የህንድ የቴክኖሎጂ ድጋፍ ለኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት የሚሰጠው ዘመናዊነት ለአስመራ ስጋት ነው። በተለይም በድሮን ቴክኖሎጂ፣ በሳይበር ደህንነት እና በመረጃ ልውውጥ ረገድ የሚደረገው ትብብር የቀጠናውን የኃይል ሚዛን ወደ አዲስ አበባ ያዘነብላል።
ህንድ እና እስራኤል በኢትዮጵያ በኩል ወደ ምስራቅ አፍሪካ ገበያ ለመግባት ማቀዳቸው፣ ኤርትራን ከትላልቅ የኢንቨስትመንት ፍሰቶች ውጭ ያደርጋታል። አስመራ ይህንን የከበባ ፖለቲካ አድርጋ ስለምትቆጥረው፣ በፕሮፓጋንዳ እና በተለያዩ ጫናዎች ተቃውሞዋን እያሰማች ትገኛለች።
ይህ ትብብር ኢትዮጵያ በአፍሪካ ቀንድ ያላትን የመሪነት ሚና ዳግም የሚያረጋግጥ ነው። ከምዕራባውያን ጫና ወጥታ የራሷን የጥቅም አጋሮች እንደ ህንድና እስራኤል ያሉ ማበጀቷ በሉዓላዊነቷ ላይ የሚመጡ ጫናዎችን ለመቋቋም ያስችላታል።
የህንድ ኩባንያዎች በኢትዮጵያ ማኑፋክቸሪንግ ዘርፍ የሚያደርጉት ተሳትፎ መጨመር ለሥራ አጥ ወጣቶች ዕድል ይፈጥራል። የእስራኤል የውኃ ቴክኖሎጂ ደግሞ የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋም ዋስትና ይሆናል።
በሀገራቱ መካከል የሚፈጠር የባህል፣ የትምህርት እና የጤና ትብብር በተለይም በህንድ የሕክምና ቱሪዝም እና በእስራኤል የግብርና ትምህርት የዜጎችን ተጠቃሚነት ያረጋግጣል። ይህ ትብብር በዋናነት የእስራኤል ቴክኖሎጂ + የህንድ ካፒታልና የሰው ኃይል + የኢትዮጵያ ተፈጥሮ ሀብትና የገበያ ዕድል በሚል ቀመር ሊገለጽ ይችላል።
ኢትዮጵያ ሰፊ ለም መሬትና የውኃ ሀብት ቢኖራትም፣ በዘመናዊ ቴክኖሎጂ እጥረት ምክንያት ምርታማነቷ ዝቅተኛ ነው። በበረሃማ አካባቢዎች እንኳን ግብርናን ማሳካት ያስቻለውን የጠብታ መስኖ ፣ የዘር ማዳቀል እና የውኃ አጠቃቀም ቴክኖሎጂን ታቀርባለች።
ህንድ በምግብ ማቀነባበር እና በግብርና መሣሪያዎች ምርት ያላትን ግዙፍ ልምድ ወደ ኢትዮጵያ ታመጣለች። ኢትዮጵያ የራሷን ፍጆታ አሟልታ ለውጭ ገበያ በተለይም ለባህረ ሰላጤው ሀገራት የግብርና ምርቶችን የምታቀርብበት የኢኮኖሚ መዋቅር ይፈጠራል።
እስራኤል የስታርት-አፕ ሀገር ስትባል፣ ህንድ ደግሞ የዓለም የሶፍትዌር ማዕከል ናት። ኢትዮጵያ ደግሞ በዲጂታል ኢትዮጵያ 2025 ስትራቴጂ ኢኮኖሚዋን ወደ ቴክኖሎጂ እየቀየረች ነው።
በኢትዮጵያ የቴክኖሎጂ ፓርኮች ውስጥ ህንዶች እና እስራኤላውያን በጋራ ሶፍትዌሮችን እንዲያመርቱና የሳይበር ደህንነት መሠረተ ልማቶችን እንዲገነቡ ዕድል ይሰጣል። የዲጂታል ክፍያ ሥርዓቶችን በማዘመን የንግድ ልውውጥን ማቀላጠፍ። ህንድ በኢትዮጵያ የጨርቃጨርቅ እና የፋርማሲዩቲካል የመድኃኒት ዘርፍ ግንባር ቀደም ባለሀብት ናት።
የእስራኤል የባዮ-ቴክኖሎጂ ምርምር እና የህንድ መድኃኒት የማምረት አቅም ኢትዮጵያ ውስጥ ቢቀናጅ፣ ሀገሪቱ ለአፍሪካ አህጉር የመድኃኒት ምንጭ ልትሆን ትችላለች። ከውጭ የሚገቡ የኢንዱስትሪ ምርቶችን በሀገር ውስጥ በመተካት የውጭ ምንዛሬን ማዳን ይቻላል።
ህንድ ዓለም አቀፍ የፀሐይ ብርሃን ጥምረት መሪ እንደመሆኗ፣ ከእስራኤል ዘመናዊ የኃይል ማከማቻ ቴክኖሎጂ ጋር በመቀናጀት በኢትዮጵያ የኤሌክትሪክ ተደራሽነትን ማፋጠን ይችላሉ። የኢንዱስትሪ እና የግብርና ምርቶችን ወደ አጎራባች ሀገራትና ወደ አውሮፓ በመላክ ከፍተኛ ገቢ ማግኘት። በቴክኖሎጂ እና በማኑፋክቸሪንግ ዘርፍ ለሚሰማሩ ወጣቶች ሰፊ የሥራ ዕድል ይፈጠራል።
በሶስትዮሽ ትብብሩ አማካኝነት የባቡር፣ የመንገድ እና የሎጂስቲክስ ማዕከላት ግንባታ ይፋጠናል ይህም ከባህር በር ጥያቄ ጋር ቀጥተኛ ትስስር አለው። ኤርትራ የምትሰጋው ይህ የሶስትዮሽ ትብብር ኢትዮጵያን በቀጠናው የኢኮኖሚ ሞተር ስለሚያደርጋትና አስመራን ከዚህ ትልቅ የኢኮኖሚ ሰንሰለት ውጭ ስለሚያደርጋት ነው።
የህንድ እና የእስራኤል የ2026 የጋራ ዕቅድ ለኢትዮጵያ ግልጽ የሆነ የስትራቴጂካዊ ተጠቃሚነት ጥሪ ነው። ኢትዮጵያ ይህንን የሶስትዮሽ ዕድል በመጠቀም የውስጥ ሰላሟን ካረጋገጠች እና የኤርትራንና የሌሎች ጎረቤቶችን ስጋት በብልህ ዲፕሎማሲ ካስተናገደች፣ በቀጠናው የማይናወጥ ኃያል ሀገር ሆና መውጣቷ አይቀሬ ነው።
አስመራ የምታሰማው ድምፅም የዚህ አዲስ የኃይል ሚዛን ሽግግር ውጤት እንጂ ሌላ አይደለም። ኢትዮጵያ ግን ትኩረቷን በልማት፣ በቴክኖሎጂ እና በዘላቂ ሰላም ላይ በማድረግ ይህንን ወርቃማ ዕድል መጠቀም ይኖርባታል።
ፌስቡክ፡ https://web.facebook.com/addisreporternews/
ዌብሳይት፡ https://addisreporter.com/
ኢሜል፡ info@addisreporter.com
ቴሌግራም፡ https://t.me/addisreporter2
X፡ https://x.com/addisreporter
ስልክ ቁጥር፡ +251981866434 / +251116393393
