አሜሪካ በኢራን ላይ መጠነ ሰፊ ወታደራዊ እርምጃ መጀመሯን ፕሬዝዳንት ትራምፕ አስታወቁ፤ የኢራን የጦር ተቋማት ይወድማሉ

ዋሽንግተን ዲሲ— የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ፣ የአሜሪካ ጦር በኢራን ላይ መጠነ ሰፊ ወታደራዊ ጥቃት መጀመሩን አስታወቁ። ፕሬዝዳንቱ በሰጡት መግለጫ፣ የዘመቻው ዋነኛ ዓላማ ከኢራን አገዛዝ የሚመነጩ እና በአሜሪካ ሕዝብ ላይ የተጋረጡ “አስከፊ ስጋቶችን” ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ለማስወገድ መሆኑን ገልጸዋል።

ፕሬዝዳንቱ የኢራን አገዛዝ ላለፉት 47 ዓመታት በአሜሪካ፣ በወታደሮቿ እና በአጋሮቿ ላይ የጥላቻ እና የግድያ ዘመቻ ሲያካሂድ ቆይቷል ሲሉ ከሰዋል። አገዛዙ በዓለም ዙሪያ ለሚፈጸሙ ደም አፋሳሽ ድርጊቶች ተጠያቂ መሆኑንና አሜሪካ ከእንግዲህ ይህንን ትዕግሥት እንደማታደርግ በፅኑ አስታውቀዋል።

በመግለጫቸውም የኢራን አገዛዝ የፈጸማቸውን የታሪክ ጠባሳዎች ያስታወሱት ትራምፕ፣ እ.ኤ.አ. በ1979 የተፈጸመውን የኤምባሲ ታጋቾች ቀውስ እና በ1983 በቤሩት 241 የአሜሪካ ወታደሮችን የገደለውን የቦምብ ጥቃት ጠቅሰዋል። በተጨማሪም እ.ኤ.አ. በ2000 በዩኤስኤስ ኮል (USS Cole) ላይ ለደረሰው ጥቃት ኢራን እጇ እንዳለበት ገልጸዋል።

በቅርብ ጊዜያትም በኢራን የሚደገፉ ተላላኪ ኃይሎች በመካከለኛው ምስራቅ በሚገኙ የአሜሪካ ወታደሮች እና በዓለም አቀፍ የንግድ መርከቦች ላይ ተደጋጋሚ ጥቃት ሲፈጽሙ መቆየታቸውን ፕሬዝዳንቱ አብራርተዋል። በሊባኖስ፣ የመን፣ ሶሪያ እና ኢራቅ የሚገኙ ታጣቂ ቡድኖችን በማስታጠቅ ክልሉን በደም እያጠቡ ነው ሲሉም ወንጅለዋል።

በተለይም በጥቅምት 7 በእስራኤል ላይ የተፈጸመውን ጥቃት የኢራን ተላላኪ የሆነው ሐማስ የፈጸመው መሆኑን በመጥቀስ፣ በዚህ ጥቃት 46 አሜሪካውያን መገደላቸውንና 12 ዜጎች ታጋች መሆናቸውን አስታውሰዋል። ኢራን በዓለም ላይ ሽብርተኝነትን በመደገፍ ቀዳሚዋ አገር መሆኗንና የገዛ ዜጎቿን በጎዳና ላይ የምትገድል ጨካኝ መሆኗን ገልጸዋል።

የፕሬዝዳንት ትራምፕ አስተዳደር ዋነኛ ፖሊሲ ኢራን በምንም ዓይነት ሁኔታ የኒውክሌር መሣሪያ እንዳይኖራት ማድረግ መሆኑን በድጋሚ አረጋግጠዋል። “ኦፕሬሽን ሚድናይት ሐመር” (Operation Midnight Hammer) በተሰኘው ዘመቻ ባለፈው ሰኔ ወር በፎርዶ፣ ናታንዝ እና ኢስፋሃን የሚገኙ የኒውክሌር ማዕከላት መደምሰሳቸውን ገልጸዋል።

አሜሪካ ከጥቃቱ በኋላ ኢራን ከኒውክሌር ምኞቷ እንድትቆጠብ እና ስምምነት ላይ እንድትደርስ ደጋግማ ዕድል ሰጥታ እንደነበር ፕሬዝዳንቱ ገልጸዋል። ሆኖም አገዛዙ የተሰጡትን ዲፕሎማሲያዊ ዕድሎች በሙሉ ውድቅ በማድረግ፣ የኒውክሌር ፕሮግራሙን ለመገንባት እና አሜሪካን ሊደርሱ የሚችሉ የረጅም ርቀት ሚሳይሎችን ለማልማት መሞከሩን ተናግረዋል።

ይህ አደገኛ እንቅስቃሴ የአሜሪካን ብሔራዊ ደኅንነት አደጋ ላይ የሚጥል በመሆኑ፣ አሁን እየተካሄደ ያለው ወታደራዊ እርምጃ የኢራንን ሚሳይል ኢንዱስትሪ ሙሉ በሙሉ ለማውደም ያለመ መሆኑን አብራርተዋል። እንዲሁም የኢራን ባሕር ኃይል እንደሚደመሰስ እና በክልሉ የሚገኙ ተላላኪ ኃይሎች አቅም እንደሚመክን ቃል ገብተዋል።

የአሜሪካ ጦር በዓለም ላይ ተወዳዳሪ የሌለው ጥንካሬ እና ቴክኖሎጂ ያለው መሆኑን የጠቀሱት ትራምፕ፣ ለዚህ ተልዕኮ ከፍተኛ ዝግጅት መደረጉን ገልጸዋል። ምንም እንኳ መስዋዕትነት ሊኖር ቢችልም፣ የወደፊቱን ትውልድ ከኒውክሌር ስጋት ለመጠበቅ ሲባል ይህ ዘመቻ ግዴታ መሆኑን አጽንኦት ሰጥተዋል።

ፕሬዝዳንቱ ለኢራን አብዮታዊ ዘበኛ፣ ለጦር ኃይሉ እና ለፖሊስ ጥሪ አቅርበዋል። “መሣሪያችሁን አውርዱና ሙሉ ምሕረት አግኙ፣ ካልሆነ ግን ሞትን ትጋፈጣላችሁ” ሲሉ አስጠንቅቀዋል። ወታደሮቹ የአገዛዙን ትዕዛዝ ባለመቀበል ራሳቸውን እንዲያድኑ አማራጭ ሰጥተዋል።

ለኢራን ሕዝብ ባስተላለፉት መልእክት፣ “የነጻነታችሁ ሰዓት ደርሷል” ያሉት ፕሬዝዳንቱ፣ ሕዝቡ በቤቱ እንዲቆይና በውጊያው ወቅት ራሱን እንዲጠብቅ አሳስበዋል። የአሜሪካ ጦር የአገዛዙን አቅም ካዳከመ በኋላ፣ ሕዝቡ የገዛ መንግሥቱን እንዲመሠርትና ዕድሉን እንዲጠቀም ጥሪ አቅርበዋል።

በመጨረሻም፣ ፕሬዝዳንቱ ለአሜሪካ ወታደሮች የፈጣሪን ጥበቃ ተመኝተው፣ አሜሪካ በዚህ ፍልሚያ እንደምታሸንፍ ሙሉ እምነት እንዳላቸው ገልጸዋል። “እግዚአብሔር አሜሪካን ይባርክ” በማለት ንግግራቸውን አጠቃለዋል።

ይህ በፕሬዝዳንት ትራምፕ የተሰጠው እጅግ አስገራሚ እና ዓለምን ያናወጠ መግለጫ፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ድንጋጤንና የተለያዩ ምላሾችን አስተናግዷል። የኃያላን አገራት እና የጎረቤት አረብ አገራት ምላሽ በሚከተለው መልኩ ሊጠቃለል ይችላል፦

1. እስራኤል

እስራኤል ለአሜሪካ ውሳኔ ሙሉ ድጋፏን ገልጻለች። ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ በሰጡት መግለጫ፣ “አሜሪካ የዓለም ትልቁን የሽብር ስጋት ለማስወገድ የወሰደችው እርምጃ ታሪካዊና ትክክለኛ ነው” ብለዋል። እስራኤል የራሷን ደኅንነት ለመጠበቅና ከአሜሪካ ጋር በመተባበር ማንኛውንም የኢራን የአጸፋ ጥቃት ለመመከት ዝግጁ መሆኗን አስታውቃለች።

2. ሩሲያ

ሩሲያ ድርጊቱን “ሕገ-ወጥና አደገኛ ወታደራዊ እብደት” ስትል ኮንናለች። የክሬምሊን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ፣ አሜሪካ የዓለም አቀፍ ሕግጋትን ጥሳለች ሲሉ ወንጅለዋል። ሩሲያ በኢራን የሚገኙ የራሷን ዜጎችና ጥቅሞች እንደምትጠብቅ ገልጻ፣ ይህ ጦርነት መላውን መካከለኛው ምስራቅ ወደማይወጣበት ቀውስ እንደሚከት አስጠንቅቃለች። የሩሲያ ጦር በሶሪያ ያለውን ዝግጁነት ወደ ከፍተኛ ደረጃ አሳድጓል።

3. ቻይና

ቻይና “ጥብቅ ቁጥጥር” እንዲደረግና አፋጣኝ የተኩስ አቁም እንዲታወጅ ጥሪ አቅርባለች። የቻይና የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ፣ “የማንኛውንም አገር ሉዓላዊነት በኃይል መጣስ ተቀባይነት የለውም” ብሏል። ቻይና በኢራን ያላትን ግዙፍ የነዳጅ ኢንቨስትመንት ስጋት ላይ መውደቁን በመጥቀስ፣ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ጣልቃ እንዲገባ ጠይቃለች።

4. የአረብ አገራት (ሳዑዲ ዓረቢያ፣ ኢሚሬትስ፣ ኳታር)

የአረብ አገራት ምላሽ የተደበላለቀና ጥንቃቄ የተሞላበት ነው። ሳዑዲ ዓረቢያ እና ኢሚሬትስ፦ በይፋዊ መግለጫቸው “መረጋጋት እንዲሰፍን” ቢጠይቁም፣ በውስጥ መስመር ግን የኢራን የኒውክሌር ስጋት በመወገዱ እፎይታ እንደተሰማቸው ዲፕሎማሲያዊ ምንጮች ይጠቁማሉ። ሆኖም ኢራን በአጸፋ እርምጃ የነዳጅ ማውጫዎቻቸውን እንዳትመታ ከፍተኛ ስጋት አድሮባቸዋል።

ኳታር እና ኦማን፦ በሁለቱ ወገኖች መካከል ድርድር እንዲጀመር ጥረት እያደረጉ መሆኑን ገልጸው፣ የአሜሪካ ጦር በግዛታቸው የሚገኙትን ወታደራዊ ቤዝ (Base) ተጠቅሞ ጥቃት እንዳይሰነዝር ጥንቃቄ እያደረጉ ነው።

5. የአውሮፓ ሕብረት

የአውሮፓ መሪዎች (ፈረንሳይ፣ ጀርመን እና ብሪታንያ) በአንድ በኩል የኢራንን የኒውክሌር እንቅስቃሴ ቢያወግዙም፣ አሜሪካ ያለ ቅድመ ምክክር የወሰደችው “አንድ ወገን” (Unilateral) እርምጃ እንዳሳሰባቸው ገልጸዋል። የኔቶ (NATO) አባል አገራት በጉዳዩ ላይ ለመምከር አስቸኳይ ስብሰባ ጠርተዋል።

ዌብሳይት፡ https://addisreporter.com/
ኢሜል፡ info@addisreporter.com
ቴሌግራም፡ https://t.me/addisreporter2
X፡ https://x.com/amejuju?s=21
https://web.facebook.com/addisreporternews
ስልክ ቁጥር፡ +251116393393