ግብፅ ለኢትዮጵያ እያመረተች ያለው አዲሱ ሴራና ስትራቴጂ ይፋ ሆነ፤ የሮይተርስን ቅጥፈት ያጋለጠውና የግብጽ ፈረሶችን ያሳፈራቸው ሚስጥር

ይህንኑ የተጋለጠባትን ወታደራዊ ተሳትፎ ለመሸፈንና በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ዘንድ የሚነሳባትን ወቀሳ ለማለዘብ፣ ግብፅ በካይሮ የሚገኙ የሮይተርስ ዘጋቢዎችንና የተለያዩ የሚዲያ አውታሮችን በማስተባበር በኢትዮጵያ ላይ ያነጣጠረ የተሳሳተ መረጃ የማሰራጨት ዘመቻ መክፈቷ ይስተዋላል። ካይሮ በዚህ ዘመቻዋ ኢትዮጵያ በታላቁ የህዳሴ ግድብ አቅራቢያ ለሱዳን የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይል (RSF) ወታደራዊ ስልጠና እየሰጠች እንደሆነ የሚገልጽ ክስ አቅርባለች። ይህ ክስ ግን ከእውነት የራቀና ግብፅ በሱዳን ጉዳይ ላይ ያላትን እጅ ለመደበቅ የምትጠቀምበት የፕሮፓጋንዳ ስልት እንደሆነ ብዙዎች ይስማማሉ።

በአለባቸው ጉብሳ- ነጻ አስተያየት

• አዲስ ሪፖርተር – ከሱዳን የሚወጡ መረጃዎች ዛሬ ላይ ከማንኛቸውም የዓለም ክፍሎች ይልቅ ለኢትዮጵያውያን ትርጉም አላቸው። ዛሬ ሱዳን ውስጥ ለኢትዮጵያ የሚደገሰው ድግስ እያንዳንዱን ዜጋ የሚመለከት ነው። ጉዳዩን የሚከታተሉ እንደሚሉት ሱዳን ውስጥ የሚሆነው ሁሉ ኢትዮጵያን የሚመለከት በመሆኑ ሁሉም ዜጋ አንድ አቋም መያዝ የውዴታ ግዴታው ነው። ለመንግስት፣ ለአገር መከላከያ ወይም ድንበር አካባቢ ላሉ ዜጎች የሚተው አንዳችም ጉዳይ ሊኖር አይገባም።

“ኢትዮጵያ ቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ውስጥ የሱዳን ፈጥኖ ደራሽ ኃይል የሥልጠና ካምፕ መገንባቱን ከምንጮች እና ከሳተላይት ምሥሎች አረጋገጥኩ” ብሎ የዘገበው ሮይተርስ፣ የጠቀሳቸው  መረጃዎች “ያልተረጋገጡ” ናቸው ብሏል።  ከዚያም በላይ የጠቀሳቸው ዋቤዎች የጠቀሳቸው ሰዎችም አይታወቁም።

“የተባበሩት አረብ ኤምሬቶች ሥልጠና ትሰጥበታለች” ብሎ ሮይተርስ አንድም ተጨባጭ ማስረጃ ስያቀርብ የዘገበውን ዘገባ ኢትዮጵያን የሚወጉ፣ በመንግስት ተቃዋሚነት የቆሙ፣ ለግብጽ የተሸጡ ኤጀንቶች በስፋት ተቀባብለውታል። መንግስት እንዴት የሱዳን ፈጣን ኃይሎችን ይረዳል በማለት ከግብጽ በላይ ተቃውመውታል።

በዚህ ካምፕ ውስጥ የሚገኙት አብዛኞቹ ምልምሎች ኢትዮጵያዊ እንደሆኑ በወሬ መስማቱን ጠቅሶ ሮይተርስ ዛሬ ማክሰኞ የካቲት 3/2018 ዓ.ም. ያወጣውን “የምርመራ” የተባለ ዘገባ አዲስ ሪፖርተር ሴራና፣ በሚጨበጥ ማስረጃ ያልቀረበ እንደሆነ ዘግቦ ነበር፤ ሌሎች ደግሞ “ግብጽ የጄኔራል አልቡርሃንን ጦር፣ ሻዕቢያንና ትህነግን እንዲሁም አፈንጋጭ የፋኖ ኃይሎችን አጣምራ ኢትዮጵያን ለትወጋ ስትረባረብ፣ መንግስት ተቃራኒውን ኃይል ቢደግፍ እንዴት ለኢትዮጵያዊያን የአደባባይ ዜና ይሆናል” በማለት ብሄራዊ ጥቅምን በጊዜያዊ የፖለቲካ ጥቅም ስሌት፣ በኩርፊያ፣ ራስን ለሽያጭ በማቅረብ የሚሰላ እንዳልሆነ ታሪክ አጣቅሰው ወቅሰዋል። እየወቀሱ ነው።

ታዋቂው የአሜሪካ ጋዜጣ ኒውዮርክ ታይምስ (The New York Times) ባካሄደው ጥልቅ የሳተላይት ምስሎችና የመረጃ ትንተና ምርመራ፣ ግብፅ በሱዳን የእርስ በእርስ ጦርነት ውስጥ ያላትን ቀጥተኛ ተሳትፎ የሚያረጋግጥ ሚስጥራዊ የድሮን ማረፊያ ማግኘቱን ይፋ አድርጓል። ይህ ዜና የሮይተርስን የተቀሸበ ዜና አንጠልጥለው አገራቸው ላይ ሲዘመቱ ለተነበቱት ቡድኖች ዜና አልሆነላቸውም።

ይህ የዱሮን ግዳጅ ማስፈፀሚያ ጣቢያ በዋናነት በጄነራል አብደል ፈታህ አል-ቡርሃን የሚመራውን የሱዳን ጦር ሰራዊት  ለመርዳትና ተቀናቃኙን የፈጣን ደራሹን ኃይል (RSF) ለመምታት እያገለገለ እንደሚገኝ የምርመራ ዘገባው በግልፅ አሳይቷል።

ይህ ስትራቴጂካዊ የጦር ሰፈር የሚገኘው በግብፅ ምዕራባዊ በረሃ፣ “ምስራቅ ኦዌናት” (East Oweinat) ተብሎ በሚጠራውና ለሀገሪቱ ግዙፍ የስንዴ ልማት ተብሎ በሚታወቀው የግብርና ቀጠና ውስጥ ነው። ቀደም ሲል ለግብርና ምርቶች ማጓጓዣነት ብቻ ያገለግል የነበረው ይህ አየር ማረፊያ፣ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በከፍተኛ ሁኔታ በመስፋፋት 17 ያህል የድሮንና የጦር አውሮፕላን ማከማቻዎችን (Hangars) እንዲሁም ዘመናዊ የሳተላይት መቆጣጠሪያ ጣቢያዎችን እንዲይዝ ተደርጎ ተገንብቷል።

 የምርመራ ዘገባው እንደሚያመለክተው፣ ግብፅ ከቱርክ የተገዙና እጅግ ዘመናዊ የሆኑ “አኪንቺ” (Akinci) የተባሉ የረጅም ርቀት ድሮኖችን በዚህ ጣቢያ በመደበቅ በሱዳን ጦርነት ውስጥ ለሚሳተፈው የመንግሥት ጦር ድጋፍ እየሰጠች ትገኛለች። እነዚህ ድሮኖች ከግብፅ ድንበር ተነስተው በመቶዎች የሚቆጠሩ ኪሎሜትሮችን በማቋረጥ በሱዳን የሚገኘውን የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይል (RSF) ኢላማዎችን እየመቱ መሆኑ በሳተላይትና በቪዲዮ መረጃዎች ተረጋግጧል።

ግብፅ እስካሁን በሱዳን ጉዳይ ላይ በዲፕሎማሲያዊ መንገድ ብቻ እንደምትሳተፍ ብትገልጽም፣ ይህ የምርመራ ውጤት ግን ሀገሪቱ በቀጥታ ወደ ወታደራዊ ጣልቃ ገብነት መግባቷን ያረጋግጣል። በተለይም በታህሳስ ወር የፈጥኖ ደራሹ ኃይሎች ወሳኝ የሆኑ የሱዳን ግዛቶችን መቆጣጠራቸው ለፕሬዝዳንት አብደል ፋታህ አል-ሲሲ “ቀይ መስመር” እንደላፈ በመቆጠሩ ግብፅ የቱርክ ሰራሽ የሆኑትን “አኪንቺ” (Akinci) ድሮኖች በመጠቀም በሱዳን ውስጥ እስከ 1200 ኪሎሜትር በላይ ድረስ ዘልቀው ጥቃት እንዲፈጽሙ መንገድ አመቻችታለች።

የቱርክ እና የቻይና ድሮኖች ሚና

በሱዳን ሰማይ ላይ የሚታየው ጦርነት በከፍተኛ የቴክኖሎጂ ሽሚያ የታጀበ ነው። የሱዳን መደበኛ ጦር ከቱርኩ ባይካር (Baykar) ኩባንያ የገዛቸውን ዘመናዊ የአኪንቺ ድሮኖችን በመጠቀም የጠላቶቹን የአቅርቦት መስመር እየቆረጠ ይገኛል። እነዚህ ድሮኖች ከቀድሞዎቹ የቲቢ-2 (TB2) ሞዴሎች ይልቅ ሦስት እጥፍ የሚበልጥ ቦምብ የመሸከም አቅም ያላቸውና ረጅም ርቀት መጓዝ የሚችሉ በመሆናቸው፣ በጦርነቱ ላይ ከፍተኛ ለውጥ እያመጡ ነው። ቱርክ ለሱዳን ጦር የምታደርገውን ድጋፍ በይፋ ባታምንም፣ የጭነት አውሮፕላኖች ከቱርክ የጦር ሰፈር ተነስተው በቀጥታ ወደ ግብፅ ሚስጥራዊ ጣቢያ ሲመላለሱ መታየታቸው ትብብሩን ቁልጭ አድርጎ ያሳያል።

በተቃራኒው፣ የሱዳን ፈጥኖ ደራሽ ኃይል (RSF) በበኩሉ ከቻይና የተሰሩ ሲኤች-95 (CH-95) የተባሉ የረጅም ርቀት ድሮኖችን የታጠቀ ሲሆን፣ እነዚህም በተባበሩት አረብ ኤምሬትስ በኩል እንደሚቀርቡለት መረጃዎች ይጠቁማሉ። ይህም ጦርነቱ በሁለቱ የሱዳን ወገኖች መካከል ብቻ ሳይሆን፣ የተለያዩ የውጭ ሀይሎች የየራሳቸውን ጥቅም ለማስከበር የሚፋለሙበት የከፍተኛ ቴክኖሎጂ መለማመጃ ሜዳ እንዲሆን አድርጎታል። ይህ የድሮን ድጋፍ በሁለቱም ወገኖች በኩል የጦር ወንጀል ተብለው ሊፈረጁ የሚችሉ ጥቃቶችን አስከትሏል።

የውጭ ኃይሎች ፍላጎት እና የሲቪሎች መከራ

እንደ ዊልሰን ሴንተር ጥናት ዘገባ ከሆነ በአሁኑ ሰዓት በሱዳን የእርስ በርስ ጦርነት ውስጠ ከአስራ ሁለት ሃገራት በላይ ቀጥተኛና በተዘዋዋሪ መልኩ እየተሳተፉ እንደሆነ ገልጿ። የሱዳን ግጭት እንዲባባስ ካደረጉት ዋና ምክንያቶች አንዱ የውጭ ኃይሎች ጣልቃ ገብነትና በሀገሪቱ ያለውን የወርቅ ክምችት የመቆጣጠር ፍላጎት ነው። ግብፅ የድንበር ደህንነቷንና የናይል ወንዝ ጥቅሟን ለማስጠበቅ የሱዳን ጦርን ስትደግፍ፣ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ደግሞ በሱዳን ፈጥኖ ደራሽ በኩል የራሷን የኢኮኖሚና የፖለቲካ ተጽዕኖ ለማስፋት ትጥራለች። ይህ ሁኔታ ለግብፅ ፕሬዝዳንት አል-ሲሲ አስቸጋሪ የዲፕሎማሲ ፈተና ሆኖባቸዋል፤ ምክንያቱም ኤምሬትስ በግብፅ ኢኮኖሚ ውስጥ የ35 ቢሊዮን ዶላር ኢንቨስትመንት ያላት የቅርብ አጋር ብትሆንም፣ በሱዳን ጉዳይ ግን ግብፅ ከምትደግፈው ጦር ጋር እየተዋጋች ትገኛለች።

ይህ በድሮን የታገዘ “የርቀት ጦርነት” በሱዳን ህዝብ ላይ ያደረሰው ጉዳት እጅግ ዘግናኝ ነው። ድሮኖቹ ወታደራዊ ኢላማዎችን ብቻ ሳይሆን መስጊዶችን፣ ሆስፒታሎችንና የውሃ ጣቢያዎችን በመምታታቸው በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሱዳናውያን መሰረታዊ አገልግሎት አጥተዋል። በቅርቡ በአንድ መዋለ ህጻናት ላይ በደረሰ የድሮን ጥቃት 63 ህጻናትን ጨምሮ 114 ሰዎች መገደላቸው የጦርነቱን አስከፊነት ያሳያል። እስካሁን ከ12 ሚሊዮን በላይ ሰዎች የተፈናቀሉ ሲሆን፣ የውጭ ሀይሎች የጦር መሣሪያ ማቅረባቸውን እስካላቆሙ ድረስ ግጭቱ በቅርቡ የሚቆም አይመስልም።

የፈጥኖ ደራሹ  ማስጠንቀቂያ እና የቀጣዩ ጊዜ ስጋት

የግብፅን ሚስጥራዊ ተሳትፎ የተረዳው የፈጥኖ ደራሹ  ኃይል (RSF)፣ ከማንኛውም የውጭ ሀገር አየር ማረፊያ ተነስተው ጥቃት የሚያደርሱ ድሮኖች ለእርሱ “ህጋዊ ኢላማ” መሆናቸውን በይፋ አስታውቋል። የቡድኑ መሪ ጄነራል መሀመድ ሀምዳን (ሄሜቲ)፣ ግብፅን በቀጥታ ባይጠቅሱም ድሮኖቹ ከጎረቤት ሀገር እንደሚነሱ ፍንጭ በመስጠት ተገቢውን ምላሽ እንደሚሰጡ ዝተዋል። ይህ ደግሞ የሱዳን የእርስ በእርስ ጦርነት ወደ ቀጠናዊ ግጭት ሊያድግ ይችላል የሚል ከፍተኛ ስጋት ደቅኗል።

በምስራቅ ኦዌናት የሚገኘው የሚስጥራዊ ጣቢያ መጋለጥ፣ በሱዳን ያለው ጦርነት ውስጥ የግብፅ እጅ ያለበት መሆኑን በይፋ እንዲታወቅ ተደርጓል።  አሜሪካና ሌሎች ዓለም አቀፍ ድርጅቶች በሁለቱም ወገኖች ላይ ማዕቀብ ቢጥሉም፣ የድሮን ጥቃቶቹ ግን ከመቀነስ ይልቅ እየጨመሩ መጥተዋል። ጦርነቱ አሁንም ያለ አሸናፊ የቀጠለ ሲሆን፣ የውጭ ኃይሎች ጣልቃ ገብነት የሱዳንን ሰላም የበለጠ እያራቀው ይገኛል።

እውነቱ ሲጋለጥ ትኩረት ማስቀየስ፡ የግብፅ ስትራቴጂ በኢትዮጵያ ላይ

በግብፅ ምዕራባዊ በረሃ “ምስራቅ ኦዌናት” በተባለው ስፍራ የሚገኘው ሚስጥራዊ የድሮን ጣቢያ በኒውዮርክ ታይምስ መጋለጥ፣ ግብፅ በሱዳን የእርስ በእርስ ጦርነት ውስጥ ያላትን ጥልቅ እና ቀጥተኛ ወታደራዊ ተሳትፎ ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ፍንትው አድርጎ አሳይቷል።

ይህ መረጃ ግብፅ እስካሁን “ገለልተኛ ነኝ” ስትል የቆየችበትን የዲፕሎማሲ ጭንብል የገፈፈ ሲሆን፣ ሀገሪቱ በሱዳን ጦርነት ውስጥ ያላትን ስትራቴጂካዊ ፍላጎት ለማስከበር ዘመናዊ የቱርክ ድሮኖችን በመጠቀም ጥቃት እያደረሰች መሆኑን አረጋግጧል። ይህ መጋለጥ በካይሮ አስተዳደር ላይ ከፍተኛ ፖለቲካዊ ጫና የፈጠረ ሲሆን፣ ትኩረትን ወደ ሌላ አቅጣጫ ለማስቀየር አዳዲስ ስልቶችን እንድትቀይስ አስገድዷታል።

ይህንኑ የተጋለጠባትን ወታደራዊ ተሳትፎ ለመሸፈንና በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ዘንድ የሚነሳባትን ወቀሳ ለማለዘብ፣ ግብፅ በካይሮ የሚገኙ የሮይተርስ ዘጋቢዎችንና የተለያዩ የሚዲያ አውታሮችን በማስተባበር በኢትዮጵያ ላይ ያነጣጠረ የተሳሳተ መረጃ የማሰራጨት ዘመቻ መክፈቷ ይስተዋላል። ካይሮ በዚህ ዘመቻዋ ኢትዮጵያ በታላቁ የህዳሴ ግድብ አቅራቢያ ለሱዳን የፈጣን ድጋፍ ሰጪ ኃይል (RSF) ወታደራዊ ስልጠና እየሰጠች እንደሆነ የሚገልጽ ክስ አቅርባለች። ይህ ክስ ግን ከእውነት የራቀና ግብፅ በሱዳን ጉዳይ ላይ ያላትን እጅ ለመደበቅ የምትጠቀምበት የፕሮፓጋንዳ ስልት እንደሆነ ብዙዎች ይስማማሉ።

ግብፅ ለዚህ ክሷ እንደ ማስረጃ ያቀረበችው የሳተላይት ምስል ከቀረበው ክስ ጋር ምንም ዓይነት ቀጥተኛ ግንኙነት የሌለውና በግድቡ አካባቢ ያለውን መደበኛ የሲቪል ግንባታ ወይም የደህንነት ጥበቃ እንቅስቃሴን የሚያሳይ ነው። ምስሉን የገለጹበት መንገድና የተጠቀሙበት ትንተና የኢትዮጵያን ገጽታ ለማበላሸት ሆን ተብሎ የተቀነባበረ መሆኑን የዘርፉ ባለሙያዎች ይጠቁማሉ። ኢትዮጵያ በሱዳን ጉዳይ ላይ ያላት አቋም ግልጽና ሰላማዊ መፍትሄን የሚደግፍ ሆኖ ሳለ፣ ግብፅ ግን ምንም ዓይነት ተጨባጭ መረጃ ሳይኖራት የሳተላይት ምስሎችን በማዛባት የሀሰት ወቀሳን ለዓለም አቀፍ ሚዲያዎች ማሰራጨትን መርጣለች።

በአጠቃላይ ይህ የግብፅ እንቅስቃሴ በሱዳን ጦርነት ውስጥ የገባችበትን አደገኛ መስመር ለመሸፈንና በህዳሴ ግድብ ዙሪያ ከኢትዮጵያ ጋር ያላትን ውጥረት እንደ አጋጣሚ ለመጠቀም ያለመ ነው። በምስራቅ ኦዌናት ያለው የድሮን ጣቢያ መጋለጥ ግብፅን የታሪክ ተወቃሽ ሊያደርጋት ስለሚችል፣ በኢትዮጵያ ላይ መሰረተ ቢስ ክስ በመሰንዘር የቀጠናውን ትኩረት ለማስቀየር እየጣረች ትገኛለች። ሆኖም ግን፣ የኒውዮርክ ታይምስ የምርመራ ዘገባ ያስቀመጠው ተጨባጭ መረጃ እና ግብፅ በፕሮፓጋንዳ መልክ የምታሰራጨው ያልተረጋገጠ ወሬ በዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ሚዛን ላይ ሲቀመጡ የካይሮን የዲፕሎማሲ ተዓማኒነት ጥያቄ ውስጥ የሚከት ሆኗል።

ዌብሳይት፡ https://addisreporter.com/
ኢሜል፡ info@addisreporter.com
ቴሌግራም፡ https://t.me/addisreporter2
X፡ https://x.com/amejuju?s=21
https://web.facebook.com/addisreporternews
ስልክ ቁጥር፡ +251116393393