ከታጣቂዎች፣ ከአክራሪ ድርጅቶች ወይም ከተደራጁ የወንጀል መረቦች (Gangs) ጋር የቅርብ ግንኙነት ወይም ተሳትፎ መኖር፣ ግለሰቡ በቀጥታ ወንጀል ባይፈጽምም እንኳን፣ በስዊድን የመኖሪያ ፈቃድ ላይ ከባድ መዘዝ ሊያስከትል ይችላል። በአዲሱ ጥብቅ የኢሚግሬሽን ሕግ መሠረት የስዊድን የፍልሰት ባለሥልጣን ፈቃድን የመከልከል ወይም ቀደም ሲል የተሰጠን የመኖሪያ ፈቃድ የመሰረዝ ሥልጣን ተሰጥቶታል።
ADDIS REPORTER | ADDIS ABABA | ስዊድን በስደተኞች የመኖሪያ ፈቃድና በኢሚግሬሽን ፖሊሲ ላይ አዲስና እጅግ ጥብቅ ሕግ ሥራ ላይ አውላለች። ሕጉ በተለምዶ “Good Behaviour” ወይም “Honest Living” ተብሎ የሚጠራ ሲሆን፣ የስደተኞች በሀገሪቱ ውስጥ የመቆየት መብት ከወንጀል፣ ከባህሪና ከታማኝነት ጋር የተያያዙ መስፈርቶችን አካቷል። በተለይም ከታጣቂዎች፣ ከአክራሪ ድርጅቶች ወይም ከተደራጁ የወንጀል መረቦች ጋር የቅርብ ግንኙነት ወይም ተሳትፎ ያላቸውን ያለምህረት ይቀጣል። ወደኋላ ተመልሶ የመኖሪያ ፈቃድና ዜግነትን ሊያሳጣ ይችላል።
በሕጉ መሠረት አንድ ስደተኛ በወንጀል ፍርድ ቤት ጥፋተኛ ሆኖ መገኘቱ ብቻ የመኖሪያ ፈቃዱን ለመሰረዝ የሚወሰንበት መለኪያ አይሆንም። የፍልሰት ባለሥልጣናት ግለሰቡ በሀገሪቱ ውስጥ የሚያሳየውን አጠቃላይ ባህሪ፣ የፋይናንስ ግዴታዎቹን፣ ከመንግሥት ጋር ያለውን የሕግ ግንኙነት እና ከወንጀል ወይም ከአክራሪ ቡድኖች ጋር ያለውን ትስስር መመርመር ይችላሉ።
በአዲሱ የሕግ ማዕቀፍ ውስጥ ትኩረት ከተሰጣቸው ጉዳዮች አንዱ ከተደራጁ የወንጀል መረቦች፣ ከታጣቂ ቡድኖች ወይም ከአክራሪ ድርጅቶች ጋር ያለ ትስስር ነው። ባለሥልጣናት እንደሚገልጹት፣ ግለሰቡ በቀጥታ ወንጀል መፈጸሙ ብቻ ሳይሆን፣ ከእነዚህ አደገኛ መረቦች ጋር ያለው የቅርብ ግንኙነት፣ ተሳትፎ ወይም ድጋፍ በመኖሪያ ፈቃድ ውሳኔ አሰጣጥ ላይ ይመረመራል።
ይህ ድንጋጌ በተለይ ስዊድን በቅርብ ዓመታት እየተጋፈጠችው ካለው የተደራጀ ወንጀልና የጋንግ አመጽ ጋር ተያይዞ እየታየ ነው። መንግሥት የኢሚግሬሽን ሥርዓቱ የሕግ ጥሰትን፣ የተደራጀ ወንጀልን እና ለሀገር ደህንነት ስጋት የሚፈጥሩ ትስስሮችን ለመከላከል የበለጠ እንዲያገለግል እየሠራ መሆኑ ተገልጿል።
የግብርና የገንዘብ ግዴታዎችም በመኖሪያ ፈቃድ ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድሩ ይችላሉ፤ አዲሱ ሥርዓት በወንጀል ጉዳይ ላይ ብቻ አይቆምም። ሆን ብሎ ግብር ወይም ታክስ አለመክፈል፣ የመንግሥት የዕርዳታ ሥርዓትን ማጭበርበር እና የፍርድ ቤት ወይም የመንግሥት ዕዳዎችን በተደጋጋሚ አለመክፈል እንደ አሉታዊ የባህሪ መለኪያዎች ሊታዩ ይችላሉ።
በተጨማሪም፣ ግለሰቡ የስዊድንን የሕግ ሥርዓትና የማህበረሰብ መሠረታዊ ደንቦች በተደጋጋሚ የማይከተል ከሆነ፣ ይህም በመኖሪያ ፈቃድ ማመልከቻ ወይም በነባር ፈቃድ እድሳት ወቅት ግምት ውስጥ ሊገባ ይችላል።
የአዲሱ ሕግ አነጋጋሪ ከሆኑ ጉዳዮች አንዱ ቀደም ሲል ፈቃድ ያገኙትንም ይመለከታል፤ ሕጉ አዲስ ለሚያመለክቱ ሰዎች ብቻ ሳይሆን፣ ቀደም ሲል የመኖሪያ ፈቃድ አግኝተው በስዊድን ውስጥ እየኖሩ ያሉ ስደተኞችንም በተወሰኑ ሁኔታዎች ሊመለከት መቻሉ ነው።
ይህም የፍልሰት ፖሊሲው ከአዲስ ማመልከቻዎች ባሻገር በነባር የመኖሪያ ፈቃድ ባለቤቶች ላይም ተጽዕኖ ሊያሳድር እንደሚችል ያመለክታል።
“Snitch Law” በሚል የሚታወቀው ሌላው ውዝግብ ደግሞ ከዚሁ ጥብቅ የኢሚግሬሽን አቅጣጫ ጋር በተያያዘ፣ ሕጋዊ የመኖሪያ ሰነድ የሌላቸውን ሰዎች በሚመለከት የሪፖርት ግዴታ የሚያስፋፋ ሌላ የሕግ እርምጃም በስዊድን ውስጥ ከፍተኛ ውዝግብ ፈጥሯል።
በተቃዋሚዎች “Snitch Law” ተብሎ በሚጠራው ሀሳብ መሠረት፣ አንዳንድ የመንግሥት ተቋማት ሕጋዊ ሰነድ የሌላቸውን ስደተኞች ሲያገኙ ለሚመለከታቸው የፖሊስ ወይም የፍልሰት ባለሥልጣናት የማሳወቅ ግዴታ ሊጣልባቸው ይችላል። በዚህ ረገድ ትምህርት ቤቶችና የጤና ተቋማት የሚኖራቸውን ሚና ለማጉላት ምክክር እየተደረገ ነው።
የሰብዓዊ መብት ቡድኖች ስጋትን ስንመለከት የሕጉ ተቃዋሚዎች በተለይ “መልካም ጠባይ” የሚለው መለኪያ በቂ ግልጽነት ከሌለው፣ ባለሥልጣናት ሰፊ የትርጓሜ ሥልጣን እንዲኖራቸው ሊያደርግ እንደሚችል ስጋታቸውን ያቀርባሉ። ይህም ሕጉ በተለያዩ ስደተኛ ማህበረሰቦች ላይ በምን መልኩ እንደሚተገበር ተጨማሪ ክርክር እንዲፈጠር አድርጓል።
በሌላ በኩል፣ የሕጉ ደጋፊዎች ደግሞ በስዊድን የመኖር ፈቃድ የሚያገኝ ማንኛውም ሰው የሀገሪቱን ሕግ ማክበር፣ የገንዘብ ግዴታዎቹን መወጣት እና ከወንጀልና ከአደገኛ ቡድኖች መራቅ እንዳለበት ይከራከራሉ።
አዲሱ የስዊድን አቅጣጫ በአውሮፓ ውስጥ እየጠነከረ ካለው የኢሚግሬሽን ቁጥጥር ፖሊሲ ጋር ተያይዞ የሚታይ ሲሆን፣ በተለይ ከጋንግ፣ ከተደራጀ ወንጀል፣ ከአክራሪነት እና ከሕግ ጥሰት ጋር በተያያዙ ጉዳዮች ላይ የመኖሪያ ፈቃድን እንደ ተጨማሪ የሕግ መቆጣጠሪያ መሣሪያ ለመጠቀም የሚደረገውን ጥረት ያሳያል።
ለስዊድን ውስጥ ለሚኖሩ ስደተኞች ግን ዋናው መልዕክት ግልጽ ነው፤ የመኖሪያ ፈቃድ ለማቆየት ወንጀል አለመፈጸም ብቻ በቂ ሳይሆን፣ ከተደራጀ ወንጀልና ከአደገኛ ቡድኖች መራቅ፣ የገንዘብና የሕግ ግዴታዎችን መወጣት እና በሀገሪቱ የሕግ ሥርዓት መሠረት መኖር የበለጠ ጠቃሚ መለኪያዎች እየሆኑ መጥተዋል።
ብሪታንያ፣ ካናዳ፣ አውስትራሊያ እና በአውሮፓ ውስጥ ያሉ ሌሎች አገራት ከሽብር፣ ከታጣቂ ወይም ከተደራጀ ወንጀል ቡድኖች ጋር የተያያዘ ተሳትፎን ወይም ግንኙነትን ለኢሚግሬሽን ውሳኔ ምክንያት የሚያደርጉ ሕጎች አሏቸው። የስዊድን አዲሱ አቅጣጫ ግን “good conduct” እና “honest living” የሚሉ ሰፋ ያሉ መለኪያዎችን በኢሚግሬሽን ፖሊሲዋ ውስጥ ማጠናከሯ የሚለይበት ነጥብ ነው።
ዌብሳይት፡ https://addisreporter.com/
ኢሜል፡ info@addisreporter.com
ቴሌግራም፡ https://t.me/addisreporter2
X፡ https://x.com/amejuju?s=21
https://web.facebook.com/addm
