አዲስ ሪፓርተር- አምነስቲ ኢንተርናሽናል ባወጣው አዲስ መግለጫ በቄለም ወለጋ ዞን ሳዮ እና አንፊሎ ወረዳዎች የኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት (OLA) ታጣቂዎች በሴቶችና ህጻናት ላይ የፈጸሟቸው ዘግናኝ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች “የጦር ወንጀል” ሊባሉ እንደሚችሉ አመልክቷል። ድርጅቱ ከ2012 እስከ 2016 ዓ.ም ባለው ጊዜ ውስጥ የተፈጸሙ አስገድዶ መድፈርን፣ የወሲብ ባርነትን እና ከህግ ውጭ የሆኑ ግድያዎችን በማስረጃነት አቅርቧል።
የሪፖርቱ ግኝቶች እንደሚያሳዩት፣ ታጣቂዎቹ በሴቶች ላይ የሚፈጽሙት ጥቃት ለበቀል እርምጃነት የሚውል መሣሪያ ሆኗል። በቁጥጥር ስር የዋሉ ሴቶችና ህጻናት ለሳምንታት በጫካና በዋሻ ውስጥ ታስረው ተከታታይ የቡድን አስገድዶ መድፈር እንደሚፈጸምባቸው ተመልክቷል። በተለይም የመንግስት የጸጥታ አካላት ዘመድ ያላቸው ሴቶች ለጥቃቱ በዋነኝነት ኢላማ መሆናቸው፣ ግጭቱ ምን ያህል የሞራል ዝቅጠት ውስጥ መግባቱንና በንጹሃን ላይ ያነጣጠረ መሆኑን ያሳያል።
ከጥቃቱ የተረፉ ምስክሮች የሰጡት ቃል እጅግ ልብ የሚሰብር ነው። ለአብነትም አንዲት እናትና የ12 ዓመት ልጃቸው ለሦስት ሳምንታት ታስረው በየቀኑ በቡድን ይደፈሩ እንደነበርና ባሏም እነሱን ለማዳን ሲሞክር በፊታቸው መገደሉን ገልጻለች። ይህ አይነቱ ጭካኔ በሕዝቡ ላይ ከፍተኛ የስነ-ልቦና ጠባሳ ጥሎ ማለፉ ብቻ ሳይሆን፣ ተጎጂዎቹ አሁንም ድረስ የህክምና እርዳታ ለማግኘት በፍርሃትና በደህንነት ስጋት ውስጥ መሆናቸው የችግሩን ስፋት ያጎላል።
በክልሉ ለዓመታት የቆየው የግንኙነት መስመሮች መቋረጥ እና የሚዲያ እገዳ፣ እነዚህ አሰቃቂ ድርጊቶች ከዓለም ዕይታ ተሰውረው እንዲቆዩ ማድረጉን አምነስቲ ይከሳል። “በጨለማ ሽፋን” የተፈጸሙት እነዚህ ወንጀሎች በትክክል ተመርምረው ለዓለም ይፋ እንዳይሆኑ የመንግስትም ሆነ የታጣቂ ቡድኑ እንቅስቃሴዎች እንቅፋት ሆነዋል። ይህም ገዳዮችና ደፋሪዎች ያለምንም ተጠያቂነት በነጻነት እንዲንቀሳቀሱ ምቹ ሁኔታን ፈጥሮላቸዋል።
የአምነስቲ ኢንተርናሽናል የምስራቅና ደቡባዊ አፍሪካ ቀጠና ዳይሬክተር ቲጌሬ ቻጉታህ፣ የኢትዮጵያ ባለሥልጣናት በአስቸኳይ ገለልተኛና ጥልቅ ምርመራ እንዲጀምሩ ጥሪ አቅርበዋል። ድርጅቱ ወንጀለኞችን ለፍትህ ማቅረብ ብቻ ሳይሆን፣ ተጎጂዎች የህክምና እና የፍትህ ድጋፍ የሚያገኙበት መንገድ መመቻቸት እንዳለበት ያሳስባል። ዝምታው ለበለጠ ስቃይ መንገድ እየከፈተ በመሆኑ ዓለም አቀፍ ማህበረሰቡ ጫና ሊያደርግ እንደሚገባም ተገልጿል።
በሌላ በኩል፣ የኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት (OLA) ታጣቂዎቹን በአስቸኳይ እንዲገስጽና ዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ሕግጋትን እንዲያከብር ተጠይቋል። ወንጀል የፈጸሙ አባላቱን ከደረጃቸው ዝቅ እንዲያደርግ፣ ትጥቅ እንዲያስፈታና ለህግ እንዲያቀርብም የሪፖርቱ የውሳኔ ሃሳቦች ያመለክታሉ። ይህ ካልሆነ ግን የታጣቂ ቡድኑ የፖለቲካ ዓላማ በንጹሃን ደም የጨቀየና በታሪክ ተጠያቂ የሚያደርገው እንደሚሆን ግልጽ ነው።
የኢትዮጵያ መንግስት በበኩሉ፣ በዜጎች ላይ የሚፈጸሙ መሰል ጥቃቶችን የመከላከልና ለተጎጂዎች ጥበቃ የማድረግ ቀዳሚ ሃላፊነት አለበት። የኮሙኒኬሽን እገዳዎችን በማንሳት የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾችና መርማሪዎች ወደ ስፍራው እንዲገቡ መፍቀድ፣ እንዲሁም ተጎጂዎች ያለምንም ፍርሃት ቃላቸውን የሚሰጡበትን ከባቢ መፍጠር የመንግስት የቤት ስራ ነው። ያለ ተጠያቂነት የሚታለፍ በደል ለወደፊቱ እርቅና ሰላም ትልቅ እንቅፋት መሆኑ ሊሰመርበት ይገባል።
በአጠቃላይ የቄለም ወለጋው ሰቆቃ ለኢትዮጵያና ለዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች ትልቅ የማንቂያ ደወል ነው። የሰላም ንግግሮችም ሆኑ ፖለቲካዊ ድርድሮች የፍትህን ጉዳይ ወደ ጎን ሊገፉት አይገባም። ዛሬ ለተጎዱ ሴቶችና ህጻናት ፍትህ ካልተሰጠ፣ ነገ የሀገሪቱን ሰላም በጽኑ መሰረት ላይ መገንባት የማይታሰብ ይሆናል። ሪፖርቱ እንደሚያሳስበው፣ አሁን የሚያስፈልገው ዝምታ ሳይሆን የተግባር እርምጃና ለተጎጂዎች የሚሰጥ የፍትህ ምላሽ ነው።
ዌብሳይት፡ https://addisreporter.com/
ኢሜል፡ info@addisreporter.com
ቴሌግራም፡ https://t.me/addisreporter2
X፡ https://x.com/amejuju?s=21
https://web.facebook.com/addisreporternews
ስልክ ቁጥር፡ +251116393393
