ሳዑዲ አረቢያ ለሱዳኑ አልቡርሃን የፈቀድችውን የጦር መሳሪያ ግዥ ፋይናንስን ሰረዘች

አዲስ ሪፓርተር- ፓኪስታን ለሱዳን ጦር ኃይል ልታቀርበው የነበረውን የ1.5 ቢሊዮን ዶላር የጦር አውሮፕላኖችና ዘመናዊ መሣሪያዎች ሽያጭ ውል ማገዷን አስታውቃለች። ለዚህ ውል መስተጓጎል ዋነኛው ምክንያት ለግዥው የገንዘብ ዋስትናና ድጋፍ ለማድረግ ቃል ገብታ የነበረችው ሳዑዲ አረቢያ ክፍያውን እንደማትፈጽም በማሳወቋና ስምምነቱ እንዲሰረዝ በመጠየቋ ነው። ይህ የሪያድ ውሳኔ በሱዳን ጦርነት ውስጥ ብቻ ሳይሆን በአጠቃላይ በሆርን ኦፍ አፍሪካ ጂኦ-ፖለቲካ ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ እንደሚኖረው ይጠበቃል።

እንደ ሮይተርስ እና ሌሎች የዲፕሎማሲ ምንጮች ዘገባ፣ ሳዑዲ አረቢያ አቋሟን እንድትቀይር ያስገደዷት ስትራቴጂካዊ ስጋቶች አሉ። በተለይም በጄኔራል አል-ቡርሃን የሚመራው የሱዳን ጦር (SAF) በዓለም አቀፍ ደረጃ በአሸባሪነት ከተፈረጀው የሙስሊም ወንድማማቾች (Muslim Brotherhood) ንቅናቄ ጋር ያለውን ጥምረት ማጠናከሩ ሪያድን ክፉኛ አስቆጥቷል። ሳዑዲ ይህን መሰል የቀኝ ዘመም እስላማዊ ኃይሎች በድንበሯ አቅራቢያ መጠናከራቸውን ለብሔራዊ ደህንነቷ እንደ ስጋት ተመለከተዋለች።

ከዚህ በተጨማሪ የሱዳን ጦር ከኢራን ጋር የጀመረው ወታደራዊ ትብብርና የድሮን ግዥ ለሳዑዲ አረቢያ ቀይ መስመር እንደማለፍ ይቆጠራል።  ሪያድ በሱዳን በኩል የሚመጣውን የኢራን ተፅዕኖ ለመግታት ስትል የፋይናንስ ድጋፏን ለመዝጋት ተገድዳለች። ከአውሮፓ አገራት የሚቀርበው ዲፕሎማሲያዊ ጫናም ሳዑዲ በሱዳን የውክልና ጦርነት ውስጥ እጇን እንዳታስገባና የጦርነቱን ዕድሜ የሚያረዝሙ ዘመናዊ የጦር መሣሪያዎችን ፋይናንስ እንዳታደርግ ግፊት አድርጎባታል።

የሳኡዲ ውሳኔ ቀጠናዊ አንድምታው

ይህ የሳዑዲ የፋይናንስ ክልከላ በሱዳን ጦርነት ላይ ከሚኖሩት አንድምታዎች አንዱ የሱዳን ጦር (SAF) የአየር የበላይነት መዳከም ነው። ጦሩ ፈጣን ደራሽ ኃይሉን (RSF) ለመመከት በዋናነት የሚተማመነው በአየር ጥቃት ላይ ቢሆንም፣ አሁን ሊገዙ የታሰቡት የፓኪስታን JF-17 ጄቶች እጅ ሳይገቡ መቅረታቸው ለቡርሃን ጦር ትልቅ ወታደራዊ ኪሳራ ነው። ይህ ደግሞ በጦር ሜዳው ላይ ያለውን የኃይል ሚዛን ወደ መሬት ውጊያው ሊያዘነብለው ይችላል።

በሌላ በኩል፣ ይህ ክስተት የሱዳን ጦር ኃይል ፊቱን ወደ ሌሎች አጋሮች እንዲያዞር (Pivot to new allies) ሊያስገድደው ይችላል። ሪያድና ምዕራባውያኑ ጀርባቸውን ሲሰጡ፣ አል-ቡርሃን ወደ ሩሲያ እና ኢራን ይበልጥ እንዲጠጋ ዕድል ይፈጥራል። ይህ ደግሞ በሱዳን ጦርነት ውስጥ አዳዲስ ዓለም አቀፍ ተዋናዮችን በማስገባት ግጭቱን ይበልጥ ውስብስብና የቀዝቃዛው ጦርነት መንፈስ ያለበት ሊያደርገው እንደሚችል የፖለቲካ ተንታኞች ይሰጋሉ።

ከኢትዮጵያ አንጻር ሲታይ፣

 የሳዑዲ ውሳኔ ድንበር ተሻጋሪ ተጽዕኖ ይኖረዋል። በሱዳን በኩል ድጋፍ የሚያገኙት ፋኖ እና ትህነግ (TPLF) ከአል-ቡርሃን አስተዳደር ሲያገኙት የነበረው ወታደራዊ ትጥቅና የፋይናንስ ድጋፍ እንደሚዳከም ግልፅ ነው። የሱዳን ጦር ራሱ በገንዘብና በትጥቅ እጥረት ውስጥ ሲወድቅ፣ ለጎረቤት አገር የታጠቁ ኃይሎች የሚሰጠው ድጋፍ የሚቀንስ በመሆኑ ይህ ለኢትዮጵያ የውስጥ ሰላም እንደ አንድ መልካም አጋጣሚ ሊወሰድ ይችላል።

በተጨማሪም የጦር መሣሪያ አቅርቦቶች መስተጓጎል በሁለቱም ተፋላሚ ወገኖች ላይ ወታደራዊ ጫና ስለሚፈጥር፣ ወታደራዊ ድል ማምጣት የማይቻል መሆኑን ተረድተው ወደ ድርድር ጠረጴዛ እንዲመጡ ሊገፋፋቸው ይችላል። ሳዑዲ አረቢያ በጅዳ በኩል የምታደርገው የሰላም ጥረትም ይሄንኑ ጫና ተጠቅማ ተፋላሚዎቹን ለተኩስ አቁም ስምምነት ለማብቃት እንደ ስልት ልትጠቀምበት ትችላለች።

በአጠቃላይ ፓኪስታን ይህን የቢሊዮን ዶላር ገቢ ከእጇ መውጣቱን እንደ ትልቅ የንግድ ኪሳራ ብትመለከተውም፣ የቀጠናው ፖለቲካ ግን ከገንዘብ ይልቅ ለስትራቴጂካዊ ትብብር ቅድሚያ የሚሰጥበት ደረጃ ላይ ደርሷል። የሳዑዲ አረቢያ እርምጃ በሱዳን ጦርነት ውስጥ ለውጥ ሊያመጡ የሚችሉ ተለዋዋጭ ሁኔታዎችን የፈጠረ ሲሆን፣ በቀጣይ አል-ቡርሃን የሚወስዱት ዲፕሎማሲያዊ አማራጭ የሱዳንን ብቻ ሳይሆን የቀጠናውን መጻኢ ዕድል የሚወስን ይሆናል።

ዌብሳይት፡ https://addisreporter.com/
ኢሜል፡ info@addisreporter.com
ቴሌግራም፡ https://t.me/addisreporter2
X፡ https://x.com/amejuju?s=21
https://web.facebook.com/addm